In Zwitserland worden van pompoenen grootschalige artistieke composities gemaakt, in Duitsland worden races gehouden met reusachtige vruchten, en bij Brussel verandert een heel park in een sprookjesbos met vossen, uilen en herten. Herfstfestivals verenigen creativiteit, gastronomie, ambacht en ongewone wedstrijden en bieden reizigers de kans om een bekend seizoen van een onverwachte kant te zien.
Zwitserland: wanneer de oogst kunst wordt
Elke herfst worden de boerderijen Juckerhof in Seegräben en Bächlihof in Jona locaties voor een van de meest opvallende seizoententoonstellingen van Zwitserland. Hier veranderen pompoenen in allerlei vormen, maten en tinten in grootschalige thematische composities, die men tijdens een wandeling over de boerderijterreinen kan bekijken.
Het thema van 2026 jaar is ‘Goede reis!’ (Gute Reise). Onder de sculpturen bevinden zich een Volkswagen Bulli, een reiskoffer en scènes die geïnspireerd zijn op reizen over land en over water. Kunstenaar Pit Ruge en zijn team bouwen constructies die vervolgens met veelkleurige pompoenen worden aangekleed, waarbij de vruchten op kleur en vorm worden uitgekozen. De natuurlijke verscheidenheid wordt onderdeel van het artistieke concept: sommige pompoenen doen aan kledingstukken denken, andere vormen het oppervlak van voorwerpen en helpen het karakter van de personages over te brengen.
De tentoonstelling biedt niet alleen visuele indrukken. Gasten kunnen seizoensgerechten proeven, workshops pompoensnijden bijwonen en speciale avondevenementen bezoeken, wanneer lantaarns en verlichte composities het aanzien van de expositie veranderen.
In dit project is vooral de verbinding van creativiteit en het plattelandsleven interessant. Om kennis te maken met de werken zijn geen museumzalen of speciale kennis nodig: het volstaat om tussen herfstlandschappen te wandelen en te observeren hoe een gewone oogst verandert in herkenbare beelden.
De tentoonstelling op de Juckerhof in Seegräben is te bezoeken tot 25 oktober, en op de Bächlihof in Jona — tot 1 november 2026.
Duitsland: races waarin een boot honderden kilo's weegt
In Duitsland reikt het pompoenseizoen veel verder dan de tentoonstellingslocaties: in twee steden — Ludwigsburg en Mechernich — worden reusachtige vruchten deelnemers aan ongewone waterwedstrijden.
In Ludwigsburg, in de tuinen van Blühendes Barock bij het residentieslot, vindt jaarlijks de Kürbisregatta plaats. In september 2026 namen ongeveer 60 deelnemers deel aan het roeien in enorme uitgeholde pompoenen, waarbij ze een afstand aflegden en probeerden hun evenwicht te bewaren. Hier is het niet voldoende om alleen maar snel te roeien: de vorm en stabiliteit van elke vrucht beïnvloeden het verloop van de race, en een ongelukkige beweging kan eindigen in een onverwacht bad.
In Mechernich, in de regio Eifel, vond een andere pompoenregatta plaats, waaraan 44 personen deelnamen. Het principe is hetzelfde: in plaats van gewone boten — reusachtige pompoenen die in vaartuigen zijn veranderd. Deelnemers moeten tegelijkertijd de peddel hanteren, hun evenwicht bewaren en het tempo niet verliezen. Het publiek kan alleen maar de race volgen en afwachten wie als eerste de finish bereikt en wie de watertemperatuur gaat testen.
Achter dit vermakelijke tafereel schuilt heel wat voorbereiding. Eerst moet een vrucht van de juiste grootte worden gekweekt, daarna moet het vruchtvlees zorgvuldig worden verwijderd en de romp van de boot worden gevormd. En hoewel zulke wedstrijden eerder als vermaak dan als serieuze sport lijken, vereist de overwinning coördinatie, uithoudingsvermogen en de vaardigheid om met een zeer ongebruikelijk vaartuig om te gaan.
In Ludwigsburg blijft het pompoenprogramma niet beperkt tot de regatta: hier worden ook wedstrijden gehouden in het wegen van reusachtige vruchten en in artistiek snijwerk. Zo wordt de oogst tegelijkertijd een voorwerp van wedijver, materiaal voor creativiteit en een aanleiding voor een herfstfeest.
Zo ontstaat een soort triatlon op pompoenthema: de ene vrucht imponeert door haar omvang, de andere verandert in een sculptuur en de derde gaat het water op. En een setje reservekleding is hier wellicht niet minder belangrijk dan een sportieve instelling.
België: een bos dat uit pompoenen is gegroeid
In het park van het kasteel Groot-Bijgaarden bij Brussel vindt het festival Pumpkimania plaats. In 2026 is het thema ‘De magie van het bos’. Duizenden veelkleurige pompoenen veranderen in figuren van bosdieren: onder meer vossen, uilen en herten. De composities creëren een sprookjesachtige sfeer waarin de herfstoogst materiaal wordt voor een hele fantastische wereld.
Een van de hoofdrolspelers van het festival is een reusachtige pompoen van 772 kilogram, die in september bij het traditionele wegen werd gepresenteerd. Haar afmetingen laten duidelijk zien hoe ver de liefhebberij voor het kweken van pompoenen kan gaan: voor tuinders is het het resultaat van maandenlang werk, voor bezoekers de mogelijkheid om een vrucht te zien die men zich in een gewone keuken moeilijk kan voorstellen.
Op het terrein vinden ook workshops pompoensnijden en gastronomische evenementen plaats. Bezoekers kunnen kennismaken met seizoensproducten, de themacomposities bekijken en tijd doorbrengen tussen herfstdecoraties.
Het festival duurt tot 1 november 2026. In de laatste dagen van oktober vult het park het programma aan met evenementen voor Halloween, waarbij herfstdecoraties, lichteffecten en thematisch vermaak worden gecombineerd.
Van tentoonstelling tot keuken: de pompoen heeft meer dan één rol
Deze festivals hebben verschillende karakters, maar één principe verbindt ze: de oogst wordt de basis voor gezamenlijke creativiteit. In Zwitserland zijn het vooral artistieke composities en seizoensgastronomie. In Duitsland — een tentoonstelling, sportwedstrijden en records. In België — sprookjesachtige decors, ambachtelijke activiteiten en gezinsontspanning.
De pompoen blijft daarbij een belangrijk onderdeel van de lokale keuken. Er worden soepen, gebak, gnocchi, risotto en andere seizoensgerechten van gemaakt. Op de festivals verschijnen ook ongebruikelijkere varianten — bijvoorbeeld friet van pompoen en aardappel en snoepgoed met pompoenpitten.
Maar achter de gastronomie en het vermaak schuilt nog een andere kant van de herfstfeesten. Dergelijke evenementen helpen lokale boerderijen bezoekers te trekken na het einde van het zomerse toeristische seizoen, ondersteunen producenten en creëren ruimte voor ontmoetingen tussen bewoners en gasten van de regio. Het landbouwproduct wordt onderdeel van een culturele ervaring, en een uitstapje buiten de stad — een mogelijkheid om te zien hoe oogsttradities een nieuw vervolg krijgen.
Een herfst vol onverwachte ontdekkingen
Pompoenfestivals bieden verschillende manieren om een herfstdag door te brengen: wandelen tussen bijzondere sculpturen, seizoensgerechten proeven, kennismaken met lokale tradities of toeschouwer worden van een wedstrijd waarin een gewone boot plaatsmaakt voor een reusachtige vrucht.
De ene pompoen wordt een sculptuur, de andere verandert in een boot, de derde gaat op de weegschaal om weer een record te vestigen. En na de tentoonstelling keren veel vruchten terug naar hun oorspronkelijke bestemming — ze worden ingrediënten voor herfstgerechten of een bron van zaden voor de volgende oogst.
Voor reizigers zijn zulke festivals een mogelijkheid om een minder voor de hand liggende kant van Europa te ontdekken, buiten de gebruikelijke stedelijke routes en bekende bezienswaardigheden. Hier bestaan de indrukken uit seizoenslandschappen, lokale keuken, creatieve ideeën en tradities die elke regio op haar eigen manier ontwikkelt.
En als een pompoen al kan deelnemen aan races, in een sculptuur kan veranderen en de heldin van een sprookjestuin kan worden, dan kan een herfstuitstapje buiten de stad beslist interessanter zijn dan het op het eerste gezicht lijkt.
