In november 2010 werd in het gezaghebbende wetenschappelijke tijdschrift Science een artikel gepubliceerd met de titel 'A Wandering Mind Is an Unhappy Mind' ('Een dwalende geest is een ongelukkige geest'). De auteurs waren de Harvard-psychologen Matthew Killingsworth en Daniel Gilbert. Het werk werd een van de meest geciteerde in de cognitieve psychologie en de psychologie van het geluk, omdat het voor het eerst mogelijk maakte om het onderzoek naar spontane gedachten op grote schaal in natuurlijke omstandigheden uit te voeren.
Hieronder worden uitsluitend de feiten, de methodologie en de resultaten van dit onderzoek weergegeven.
Methodologie van het onderzoek
Vóór dit werk bestudeerden wetenschappers het dwalen van de geest vooral in laboratoriumomstandigheden, wat niet altijd het echte leven weerspiegelde. Killingsworth en Gilbert besloten gegevens in realtime te verzamelen.
Daartoe ontwikkelden zij een iPhone-app met de naam TrackYourHappiness.
- Steekproef: Aan het onderzoek namen 2250 volwassen vrijwilligers deel (van 18 tot 88 jaar), afkomstig uit de meest uiteenlopende beroepen en sociale groepen.
- Gegevensverzameling: De app stuurde de deelnemers gedurende de dag willekeurige signalen (op momenten dat zij wakker waren).
- Vragenlijst: Bij ontvangst van een signaal werd de deelnemer gevraagd drie vragen te beantwoorden:
1. Hoe voelt u zich nu? (beoordeeld op een schaal van 'heel slecht' tot 'heel goed').
2. Waarmee bent u nu bezig? (er werd een lijst van 22 activiteiten aangeboden).
3. Denkt u aan iets anders dan waarmee u op dit moment bezig bent? (dat wil zeggen: dwaalt uw geest).
In totaal verzamelden en analyseerden de onderzoekers meer dan 250 000 antwoorden in realtime.
Belangrijkste feiten en resultaten
1. De frequentie van het dwalen van de geest Mensen brengen een aanzienlijk deel van hun tijd door met denken aan iets anders dan waarmee zij op dat moment bezig zijn. Volgens de gegevens die via de app werden verzameld, dwaalt de geest in 46,9% van de gevallen. Dit betekent dat de mens bijna de helft van de tijd dat hij wakker is, gericht is op gedachten die geen verband houden met de huidige bezigheid.
2. Het verband tussen het dwalen van de geest en het geluksniveau Het onderzoek toonde een duidelijke correlatie aan: mensen zijn minder gelukkig wanneer hun geest dwaalt dan wanneer zij zich op het huidige moment concentreren. Dit effect bleek universeel te zijn. Van de 22 activiteiten die in het onderzoek werden beoordeeld (waaronder aangename zoals uitrusten, met vrienden omgaan of intimiteit, en routinematige zoals werk of huishoudelijke taken), waren de deelnemers tijdens het dwalen van de geest in alle 22 gevallen zonder uitzondering minder gelukkig.
3. De invloed van de inhoud van de gedachten De onderzoekers gingen na of het uitmaakt waar iemand precies aan denkt.
- Als mensen aan aangename dingen dachten, voelden zij zich beter dan wanneer zij aan neutrale of onaangename dingen dachten.
- Er werd echter een uiterst belangrijke nuance vastgesteld: zelfs wanneer de geest afdwaalde naar aangename gedachten, was het geluksniveau van de deelnemers nog steeds lager, dan op de momenten dat zij volledig gefocust waren op hun huidige bezigheid (zelfs als die bezigheid saai was).
4. De richting van het oorzakelijk verband Een van de belangrijkste prestaties van het werk was het bewijs van causaliteit. Daarvoor was het onduidelijk: raken mensen afgeleid omdat zij zich slecht voelen, of voelen zij zich slecht omdat zij afgeleid raken? Met behulp van meerniveau-statistische modellering bewezen Killingsworth en Gilbert dat het dwalen van de geest voorafgaat aan een daling van het geluksniveau, en niet andersom. Dat wil zeggen dat het afdwalen van de gedachten de oorzaak is van het daaropvolgende ongeluk, terwijl het aanvankelijke ongeluk de geest niet noodzakelijkerwijs laat dwalen (hoewel het daar wel een zwakke invloed op heeft).
De betekenis van het werk
Het onderzoek heeft mathematisch en empirisch bevestigd dat het vermogen om de aandacht op het huidige moment te richten (aandachtigheid / mindfulness) een kritieke factor is voor subjectief welzijn. De auteurs concludeerden dat het onvermogen om zich op het heden te concentreren niet slechts een cognitieve storing is, maar een directe weg naar verminderd emotioneel welzijn.
Basis en bron van het onderzoek: Killingsworth, M. A., & Gilbert, D. T. (2010). A Wandering Mind Is an Unhappy Mind. Science, 330(6006), 932-934. DOI: 10.1126/science.1192439.
