Eurostar nâng cấp đội tàu để ứng phó với khủng hoảng khí hậu
Trước tình trạng nhiệt độ cực đoan bao trùm khắp châu Âu, hãng đường sắt liên quốc gia Eurostar đã đưa ra một quyết định mang tính bước ngoặt. Các đoàn tàu mới đặt hàng từ Alstom phải được thiết kế để chịu được mức nhiệt lên tới 55°C thay vì ngưỡng 45°C như dự tính ban đầu. Việc tái trang bị này đóng vai trò sống còn: các đoàn tàu sẽ đi vào vận hành từ năm 2031 và hoạt động cho đến những năm 2060, trực tiếp đối mặt với những biến đổi khí hậu khắc nghiệt trong tương lai.
Bà Gwendoline Cazenave, Tổng Giám đốc Eurostar, đã thẳng thắn chia sẻ về bản chất của vấn đề: ban đầu công ty dựa trên các giả định về khí hậu Bắc Âu tại Anh, Đức và Thụy Sĩ, với tính toán rằng các tuyến đường tại Pháp sẽ không đi xa hơn Paris. Tuy nhiên, đợt nắng nóng vừa kết thúc cách đây một tuần đã buộc họ phải thay đổi các tiêu chuẩn kỹ thuật. Theo bà Cazenave, công ty hiện đang chuẩn bị cho những mức nhiệt độ vốn thường chỉ xuất hiện tại Saudi Arabia.
Trong khi đó, ở cấp độ toàn châu Âu, một cuộc tranh luận gay gắt về chiến lược phát triển năng lượng đang diễn ra. Người đứng đầu Cơ quan Năng lượng Quốc tế, ông Fatih Birol, đã đưa ra một đánh giá sắc bén: theo ông, châu Âu đã phạm phải một "sai lầm nghiêm trọng" khi không nhanh chóng từ bỏ nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch sau cuộc khủng hoảng năng lượng năm 2022. Tỷ lệ điện hóa tại EU vẫn ở mức thấp đáng báo động — chỉ chiếm khoảng 23% tổng mức tiêu thụ năng lượng. Để so sánh, tại Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc, chỉ số này đã vượt quá 30%. Sự chậm trễ này trực tiếp làm suy yếu khả năng cạnh tranh của nền kinh tế châu Âu cũng như nỗ lực tự chủ năng lượng của khu vực.
Trong một cuộc phỏng vấn chung, ông Birol và Cao ủy Năng lượng châu Âu Dan Jørgensen đã nhấn mạnh tính cấp bách của việc đẩy nhanh tiến trình điện hóa. Họ dẫn chứng các quốc gia châu Á như một minh chứng cho thấy tỷ trọng điện năng cao trong cơ cấu năng lượng là hoàn toàn khả thi và mang lại hiệu quả kinh tế. Ủy ban Châu Âu đang soạn thảo các kế hoạch đầy tham vọng nhằm gia tăng tỷ lệ điện trong tiêu thụ năng lượng toàn khối. Đáng chú ý, dự thảo tài liệu chỉ ra rằng: chỉ riêng tại Thụy Điển và Phần Lan, giá điện cho công nghiệp mới thấp hơn hai lần so với khí đốt tự nhiên — còn tại tất cả các quốc gia thành viên khác, mức chênh lệch này lớn hơn rất nhiều.
Ông Fatih Birol cũng kêu gọi Brussels xem xét lại quan điểm bảo thủ đối với việc thăm dò dầu khí tại vùng Bắc Cực. Theo dự báo của ông, châu Âu vẫn sẽ cần một lượng lớn khí đốt và dầu mỏ trong những năm tới, và tốt nhất là nên huy động từ các nguồn cung đáng tin cậy thay vì phụ thuộc vào Nga. Quan điểm này nhận được sự ủng hộ từ Bộ trưởng Tài chính Na Uy Jens Stoltenberg: Oslo không ủng hộ lệnh cấm toàn châu Âu đối với hoạt động khai thác hydrocarbon tại Bắc Cực.
Trong một diễn biến khác, Ý đang cố gắng nới lỏng các yêu cầu nghiêm ngặt về môi trường trong kế hoạch ngân sách bảy năm tới của EU trị giá hai nghìn tỷ euro. Rome đang vận động hành lang để xem xét lại quy tắc "Không gây hại đáng kể" (DNSH) — một cơ chế kiểm soát nhằm ngăn chặn việc tài trợ cho các dự án gây tổn hại nghiêm trọng đến môi trường. Động thái này có thể mở đường cho việc gia tăng hỗ trợ cho các ngành công nghiệp nặng và các dự án cơ sở hạ tầng vốn đang xung đột với các mục tiêu khí hậu của EU.
Châu Âu hiện đang đứng trước một tình thế lưỡng nan đầy thách thức: làm sao để cân bằng giữa nhu cầu đảm bảo an ninh năng lượng trong ngắn hạn và các cam kết khí hậu dài hạn? Câu trả lời cho bài toán này sẽ định hình quỹ đạo năng lượng của toàn lục địa trong nhiều thập kỷ tới.
