Eurostar moderniseert vloot vanwege de klimaatcrisis
Nu extreme temperaturen Europa steeds vaker in hun greep houden, neemt de Brits-Franse spoorwegmaatschappij Eurostar een ingrijpend besluit. De nieuwe treinen die bij Alstom zijn besteld, moeten bestand zijn tegen temperaturen tot 55 °C in plaats van de oorspronkelijk geplande 45 °C. Deze aanpassing is van cruciaal belang: de treinen worden vanaf 2031 in gebruik genomen en zullen tot ver in de jaren 2060 blijven rijden, waardoor ze de voortdurende klimaatveranderingen aan den lijve zullen ondervinden.
Gwendoline Cazenave, de CEO van Eurostar, was openhartig over de kern van het probleem: aanvankelijk ging het bedrijf uit van het klimaat in Noord-Europa — Groot-Brittannië, Duitsland en Zwitserland — in de veronderstelling dat de routes in Frankrijk niet verder zouden reiken dan Parijs. De recente hittegolf, die pas een week geleden eindigde, dwong het bedrijf echter om de standaarden te herzien. Volgens Cazenave bereidt de maatschappij zich nu voor op temperaturen die doorgaans met Saudi-Arabië worden geassocieerd.
Ondertussen is er op breder Europees niveau een fel debat losgebarsten over de koers van de energieontwikkeling. Fatih Birol, het hoofd van het Internationaal Energieagentschap, velde een hard oordeel: naar zijn mening heeft Europa een "grote fout" begaan door na de energiecrisis van 2022 niet sneller af te stappen van de import van fossiele brandstoffen. De mate van elektrificatie in de EU blijft met circa 23% van het totale energieverbruik zorgwekkend laag. Ter vergelijking: in China, Japan en Zuid-Korea ligt dit percentage boven de 30%. Deze achterstand schaadt direct het concurrentievermogen van de Europese economie en haar ambitie om energetisch onafhankelijk te worden.
In een gezamenlijk interview benadrukten Birol en de Europese commissaris voor Energie, Dan Jørgensen, dat een versnelde elektrificatie bittere noodzaak is. Zij wezen op Aziatische landen als bewijs dat een hoog aandeel elektriciteit in de energiemix zowel haalbaar als economisch rendabel is. De Europese Commissie werkt momenteel aan ambitieuze plannen om het elektriciteitsverbruik op te krikken. Opmerkelijk genoeg stelt het conceptdocument dat alleen in Zweden en Finland elektriciteit voor de industrie minder dan twee keer zo duur is als aardgas — in alle andere lidstaten is het prijsverschil aanzienlijk groter.
Fatih Birol riep Brussel ook op om haar behoudende standpunt ten aanzien van olie- en gaswinning in het Arctisch gebied te herzien. Volgens zijn prognose zal Europa de komende jaren nog aanzienlijke hoeveelheden gas en olie nodig hebben, die bij voorkeur uit betrouwbare bronnen moeten komen in plaats van uit Russische leveringen. Dit standpunt werd gesteund door de Noorse minister van Financiën Jens Stoltenberg: Oslo is geen voorstander van een algemeen Europees verbod op de exploratie van koolwaterstoffen in het poolgebied.
Ondertussen probeert Italië de strenge milieueisen in de volgende meerjarenbegroting van de EU, ter waarde van twee biljoen euro, af te zwakken. Rome lobbyt voor een herziening van het "Do No Significant Harm"-principe (DNSH) — een mechanisme dat voorkomt dat projecten die het milieu ernstige schade toebrengen, worden gefinancierd. Dit zou de weg kunnen vrijmaken voor meer steun aan de zware industrie en infrastructuurprojecten die op gespannen voet staan met de klimaatdoelen van de EU.
Europa staat voor een scherp dilemma: hoe kan de energiezekerheid op de korte termijn worden gewaarborgd zonder de klimaatverplichtingen op de lange termijn te schenden? Het antwoord op deze vraag zal het energietraject van het continent voor de komende decennia bepalen.
