CONICET Başkanı Daniel Salamone'nin 14 Ağustos 2026'da Infobae'ye verdiği röportajda, "bilim insanlarının ülkeyi terk ettiğinin yanlış olduğunu" ve verilerin 2024'te 1750 bursiyer akışını ve 2026 için 2100 bursiyer planlandığını gösterdiğini belirtmesi üzerine tepkiler gecikmedi.
Mesa Federal por la Ciencia y la Tecnología ve RAICYT'den bilim insanları derhal detaylı bir analiz yayınladı.
Aralık 2023 ile Haziran 2026 arasındaki dönemde, sistemin 6400 iş kaybettiğini, CONICET'te 377 araştırmacının (145'i kendi isteğiyle) ve 2549 bursun (bunların 637'si reddedilenler dahil) kaybedildiğini belirttiler. Ayrıca, reel ücretlerin %40 düştüğünü ve araştırmacı kariyerine aday sayısının 1960'dan 1378'e gerilediğini vurguladılar.
Eğitimli bir veteriner olan Salamone, CONICET'e net bir görevle geldi: "Muazzam bilimsel potansiyeli korumak ve aynı zamanda Arjantin'in üretimsel gelişiminde daha fazla etki yaratmak için onu dönüştürmek." Onun kamuoyundaki duruşu, "bilimsel soykırımı" tutarlı bir şekilde reddederken, bursların sürekliliğini vurguluyor ve bilim insanı göçünün büyük bir kısmından önceki hükümeti sorumlu tutuyor.
Ancak Salamone'nin sunduğu rakamlar, bağlamı hesaba katmıyor: Araştırma ve Perspektifler Müsteşarlığı'nın kaldırılması, doktora sonrası bursların yenilenmesinin durdurulması (2022'de 1400'den 2025'te sıfıra düşmesi), reel maaşların düşüşü ve proje finansmanının olmaması nedeniyle laboratuvarların temel sarf malzemelerini bile alamaması gibi durumlar göz ardı ediliyor.
Salamone, katı siyasi kısıtlamalar içinde hareket ediyor: Kendisi radikal harcama kesintileri uygulayan bir hükümet tarafından atanmıştır ve görevdeki kendi varlığı, reformun "başarılarını" sergilemeye bağlıdır. Kurumsal rolü bütçeyi ve kadroları korumayı gerektirirken, siyasi sadakat bu politikayı haklı çıkarmayı gerektiriyor.
Protestoların ve Nobel ödüllülerin uluslararası mektuplarının baskısı altında, seçici veriler sunması ve muhalifleri "yalanın kısa bacakları" ile suçlaması, tesadüfi bir sürçme değil, siyasi anlatının gerçeğin tam resmine tercih edildiğinin kalıcı bir kanıtıdır.
Tıpkı sadece istenen tanıya uyan hastaların ateşini ölçen bir doktor gibi, Salamone de ülkeye gelen burslara odaklanıyor; ancak halihazırda yetişmiş nitelikli insan kaynağının göçünü ve çalışma koşullarının yıkımını göz ardı ediyor.
Bu sadece rakamlar üzerine bir tartışma değil. Bu, bir bilim kurulu başkanının, kendisine emanet edilen kurumu savunmak ile pozisyonunun bağlı olduğu siyasi rotayı savunmak arasında seçim yapmak zorunda kaldığı bir an. Bu seçim, kamuoyu önünde ve tutarlı bir şekilde yapılmıştır.
Sonuç olarak, bilim insanlarının sorduğu soru yanıtsız kalıyor: Arjantin'de bilim yaparak saygın bir meslek hayatı kurmak neden giderek zorlaşıyor? Bu sorunun cevabı sadece CONICET'in kaderini değil, ülkenin kendi bilgisini üretme yeteneğini koruyup koruyamayacağını da belirleyecektir.
