Op 14 augustus 2026, toen CONICET-president Daniël Salamone in een interview met Infobae verklaarde dat "het onjuist is dat wetenschappers het land verlaten" en dat de gegevens een instroom van 1750 beursstudenten in 2024 en plannen voor 2100 in 2026 laten zien, liet de reactie niet op zich wachten.
Wetenschappers van de Mesa Federal por la Ciencia y la Tecnología en RAICYT publiceerden onmiddellijk een gedetailleerde analyse: in de periode van december 2023 tot juni 2026 verloor het systeem 6400 banen, waarvan 377 onderzoekers bij CONICET (145 vrijwillig), en 2549 beurzen, waarvan 637 afwijzingen. De salarissen daalden reëel met 40%, en het aantal kandidaten voor een onderzoekscarrière kromp van 1960 naar 1378.
Salamone, van opleiding dierenarts, kwam bij CONICET met een duidelijke opdracht: "het enorme wetenschappelijke potentieel behouden en tegelijkertijd transformeren voor een grotere impact op de productieve ontwikkeling van Argentinië." Zijn publieke standpunt ontkent consequent de "wetenschappelijke genocide", benadrukt de continuïteit van beurzen en beschuldigt de vorige regering van het grootste deel van de uitstroom.
De cijfers die hij aanhaalt, houden echter geen rekening met de context: de afschaffing van het ondersecretariaat voor onderzoek en toekomstperspectieven, het stopzetten van de verlenging van postdoctorale beurzen (van 1400 in 2022 naar nul in 2025), de daling van de reële salarissen en het gebrek aan projectfinanciering, waardoor laboratoria zelfs geen verbruiksmaterialen kunnen kopen.
Salamone opereert binnen strakke politieke beperkingen: hij is benoemd door een regering die radicale bezuinigingen doorvoert, en zijn eigen voortbestaan in zijn functie hangt af van het aantonen van "succes" van de hervorming. Zijn institutionele rol vereist de bescherming van het budget en het personeel, maar politieke loyaliteit vereist een rechtvaardiging van de koers.
Wanneer hij, onder druk van protesten en een internationale brief van Nobelprijswinnaars, selectieve gegevens kiest en tegenstanders beschuldigt van "korte leugens", is dit geen toevallige vergissing, maar een bevestiging van een consistent patroon: de prioriteit van een politiek narratief boven het volledige beeld van de werkelijkheid.
Als een arts die alleen de temperatuur meet bij patiënten wier waarden passen bij de gewenste diagnose, focust Salamone zich op inkomende beurzen en negeert hij de uitstroom van reeds opgeleid personeel en de vernietiging van de arbeidsvoorwaarden.
Dit is niet zomaar een discussie over cijfers. Het is een moment waarop het hoofd van de wetenschappelijke raad gedwongen wordt te kiezen tussen de bescherming van het instituut dat hem is toevertrouwd en de verdediging van een politieke koers waarvan zijn positie afhangt. De keuze is publiekelijk en consequent gemaakt.
Uiteindelijk blijft de vraag die wetenschappers stellen onbeantwoord: waarom wordt het steeds moeilijker om een waardig professioneel leven op te bouwen door wetenschap te bedrijven in Argentinië? Het antwoord hierop bepaalt niet alleen het lot van CONICET, maar ook of het land zijn vermogen behoudt om eigen kennis te genereren.
