2026 yılı Eylül ayında İngiliz viskisi resmen korunmuş coğrafi işaret — GI statüsü kazandı. Artık «English Whisky» ve «English single malt whisky», Scotch, Welsh ve Irish whisky gibi yasal olarak korunan adlar hâline geldi. Üretimde Birleşik Krallık'tan tahıl, İngiltere'den su kullanılmalı, damıtma ve en az üç yıl İngiltere'de dinlendirme yapılmalı.
İngiliz single malt kuralları İskoç kurallarından daha yumuşak çıktı: mayşeleme ve şıra fermantasyonu aynı tesiste yapılmak zorunda değil, yalnızca damıtmanın tek bir işletmede yapılması gerekiyor. İskoçya'da single maltın tüm aşamaları katı biçimde tek bir damıtıcıya bağlıdır. Scotch Whisky Association hemen «derin endişe» duyduğunu açıkladı: onlara göre bu, single malt teriminin yerleşik anlamını sulandırıyor ve İskoçların onlarca yıl ve milyonlarca pound harcayarak oluşturduğu itibarı zedeliyor.
İngiliz sektörü son yıllarda hızla büyüdü — 2023 yılındaki 46 damıtımevinden bugün 70'ten fazlasına ulaştı. Cornwall'dan Northumberland'a kadar yerel su ve tahıl kullanan yeni üretim tesisleri ortaya çıkıyor. Bazıları, Spirit of Yorkshire gibi, bira üretimi ile damıtmayı birleştiriyor; diğerleri — Hicks & Healey gibi — şırayı yerel bira fabrikalarından alıyor. İşte bu esneklik, anlaşmazlığın düğüm noktası oldu.
First Minister John Swinney ve tarım bakanı Meryem Gujon dahil İskoç siyasetçiler ve sektör liderleri uyarıyor: single malt standartlarının gevşetilmesi, geçen yıl İskoçya'ya 5,4 milyar pound kazandıran ihracata «yıkıcı» bir darbe vurabilir. Tüketicilerin katı gelenekler ile daha serbest İngiliz uygulamalarını ayırt edemez hâle gelmesinden korkuyorlar.
İngiliz üreticiler ise tam tersine, GI'de kendi özgün stillerinin tanınmasını görüyor. İngiliz kaynaklarından gelen su, farklı iklim ve modern yaklaşımlar, kendine özgü karakteri olan içkiler yaratıyor — çoğu zaman turbalı ve dumanlı İskoç viskilerine kıyasla daha hafif ve meyvemsi. Damıtımevleri şunu vurguluyor: bu statü itibarı koruyacak ve 30'ten fazla ülkeye ihracata yardımcı olacak.
Tartışma sektörel anlaşmazlığın sınırlarını aşarak Birleşik Krallık içindeki uluslar arası ilişkilere de dokundu. Defra hükümeti statünün İskoç viskisine yönelik gereklilikleri değiştirmediğini savunuyor, ancak İskoçlar Birleşik Krallık genelinde tek tip single malt standartlarını korumak için kuralların gözden geçirilmesini talep ediyor.
Sonuçta İngiliz viskisi artık resmen tanınıyor, ancak İskoç viskisiyle eşit düzeyde ortaya çıkışı, üretim yaklaşımlarındaki ve bir viskiyi gerçekten «tek malt» yapan şeyin ne olduğuna dair anlayıştaki derin farklılıkları gözler önüne serdi.
