Volgens een grootschalig onderzoek van de Nationale Yang Ming Chiao Tung Universiteit en haar partners hebben ouderen, wier algehele fysieke conditie tot de top 20 procent behoort, een 61 procent lager sterfterisico vergeleken met degenen met de laagste scores. Het onderzoek, gepubliceerd in het tijdschrift JAMA Network, omvatte meer dan tienduizend mensen ouder dan 65 jaar en duurde zeven jaar.
Wetenschappers van drie Taiwanese universiteiten pasten een reeks functionele tests toe: benen heffen op de plaats, opstaan uit een stoel, vooroverbuigen zittend, op één been staan met open ogen en de 'opstaan en lopen'-test. Deze taken beoordeelden het uithoudingsvermogen van hart en longen, spierkracht, flexibiliteit, evenwicht en behendigheid – precies die kwaliteiten die een directe invloed hebben op het dagelijks leven.
Het verband tussen de testresultaten en het sterfterisico bleef bestaan, zelfs na correctie voor leeftijd, geslacht, sociale status en de aanwezigheid van chronische ziekten. Vooral bij degenen die beter presteerden op het gebied van evenwicht, behendigheid en kracht van de onderste ledematen, nam het risico aanzienlijk af: de cijfers daalden met meer dan 50 procent. De onderzoekers benadrukken dat het vermogen om zelfstandig op te staan en stabiel te lopen niet alleen belangrijk is voor comfort, maar ook voor het voorkomen van vallen en botbreuken.
Interessant is dat het verband niet-lineair bleek te zijn. De meest opmerkelijke toename in voordeel werd waargenomen bij de overgang van een laag naar een gemiddeld niveau van fysieke fitheid. Verdere verbetering tot een elite-niveau leverde minder extra effect op. Dit betekent dat ouderen geen atleten hoeven te worden – het volstaat om te beginnen met bewegen en geleidelijk spieren, evenwicht en coördinatie te versterken.
Liang Li-lin, adjunct-directeur van het Instituut voor Volksgezondheid aan de Yang Ming Chiao Tung Universiteit, merkte op dat zelfs als de initiële conditie zwak was, een regelmatige toename van activiteit tastbare voordelen oplevert. Volgens hem is het belangrijk om niet alleen ziekten te beoordelen, maar ook de 'fysiologische reserve' – de mate waarin iemand nog in staat is om normale handelingen uit te voeren.
Fysieke fitheid fungeert in dit onderzoek als een integrale gezondheidsindicator: het weerspiegelt zowel de ziektelast als de snelheid van veroudering en het daadwerkelijke vermogen tot zelfstandig leven. Liang Li-lin benadrukt dat het voor ouderen voldoende is om de mogelijkheid te behouden om op te staan, stabiel te staan en te lopen – elke extra stap en beweging brengt hen dichter bij een langer en actiever leven.
De onderzoeksresultaten bevestigen dat een focus op functionele training een praktisch instrument biedt voor het beoordelen en verbeteren van de gezondheid op oudere leeftijd. Wetenschappers merken op dat dergelijke tests eenvoudig zijn, geen complexe apparatuur vereisen en kunnen worden toegepast in de reguliere klinische praktijk.
Aldus blijft het behouden van het vermogen om op te staan, evenwicht te bewaren en te lopen een van de meest toegankelijke manieren om het risico op voortijdig overlijden bij ouderen te verminderen.
