In de nevelwouden van de Boliviaanse yungas hebben wetenschappers voor het eerst in meer dan honderd jaar officieel een nieuwe soort wilde kat beschreven — Leopardus tilcayo. Het miniatuurroofdier weegt ongeveer anderhalve kilogram en heeft een lichaamslengte van iets minder dan een halve meter; het ziet eruit als een verkleinde kopie van een luipaard: een lichtbruine vacht bedekt met donkere rozetten. De plaatselijke bewoners noemden hem al lang ‘tilcayo’, maar pas nu heeft genetische analyse bevestigd dat het een aparte soort is en niet een van de vormen van de reeds bekende tijgerkatten.
New Cat A Leopardus tilcayo at Senda Verde Animal Refuge in Bolivia’s Yungas region. nbcnews.com/science/enviro…
Uit het onderzoek, gepubliceerd in het tijdschrift Current Biology, blijkt dat de zogenoemde tijgerkatten van Zuid-Amerika in werkelijkheid vijf genetisch verschillende soorten vormen. De tilcayo-lijn splitste zich ongeveer 1,4 miljoen jaar geleden van de overige af. Over de biologie van de nieuwe soort is tot nu toe weinig bekend: in de uitwerpselen worden resten van kleine knaagdieren aangetroffen, en cameravallen registreren hoofdzakelijk nachtelijke activiteit. Een van de levende exemplaren — een mannetje van tien jaar oud — woont in het opvangcentrum Senda Verde, nadat hij bij een plaatselijk gezin was weggehaald.
De ontdekking vond plaats in de regio yungas — bergachtige nevelwouden met een hoge luchtvochtigheid, waar de bossen vaak in mist gehuld zijn. Deze ecosystemen staan al lang onder druk door houtkap, uitbreiding van de landbouw, branden en mijnbouw. Onderzoekers schatten dat veel soorten hier kunnen uitsterven voordat ze beschreven zijn. DNA-analyse van 38 exemplaren uit verschillende landen hielp niet alleen om de nieuwe soort af te bakenen, maar ook om een ondersoort in de Peruaanse yungas te beschrijven.
De Internationale Unie voor het Behoud van de Natuur beschouwt tijgerkatten voorlopig als twee kwetsbare groepen met een afnemende populatie. Na herziening van de status van afzonderlijke lijnen kan tilcayo een hoger dreigingsniveau krijgen. Wetenschappers benadrukken: zelfs in een zo goed bestudeerde groep zoogdieren als de katachtigen blijven onbeschreven soorten bestaan, en hun behoud hangt rechtstreeks af van de bescherming van hele ecosystemen.
Het behoud van bosfragmenten, het herstel van afgebrande gebieden en het in stand houden van de samenhang van leefgebieden — dat zijn de concrete stappen die de nieuwe soort een kans op overleven kunnen geven. Elke dergelijke ontdekking herinnert eraan dat de natuur nog geheimen bewaart, maar dat er steeds minder tijd overblijft om ze te ontraadselen.
