We hebben al eerder over een nieuwe kattensoort geschreven. Nu zijn er meer details bekend, dus laten we nog eens genieten van deze nieuwe soort, de eerste in meer dan honderd jaar.
Wetenschappers hebben haar pas onlangs officieel als aparte soort beschreven — Leopardus tilcayo. Dit is de eerste ontdekking van een nieuwe levende kattensoort in meer dan honderd jaar, en ze vond niet plaats tijdens gerichte expedities, maar bijna toevallig.
De tilcayo is heel klein: ongeveer 46 centimeter lang en ongeveer 1,4 kilogram zwaar. Dat wil zeggen dat hij zelfs kleiner is dan een gemiddelde huiskat. Tegelijk heeft zijn genetische lijn zich ongeveer 1,4 miljoen jaar geleden afgesplitst van zijn naaste verwanten.
De onderzoekers analyseerden de genomen van 38 katten, waaronder 26 vertegenwoordigers van het geslacht Leopardus. Volgens het onderzoek dat in Current Biology is gepubliceerd, splitste de tilcayo zich ongeveer 1,4 miljoen jaar geleden af van zijn naaste verwanten. Het dier is kleiner dan een huiskat, maar is bedekt met vlekken die aan luipaardvlekken doen denken. Vijf soorten tijgerkatten uit Zuid-Amerika worden nu als zelfstandige soorten erkend.
Afmetingen en uiterlijk
- Lengte van het lichaam (kop + romp): 42,5–50,5 cm
- Lengte van de staart: 25–26,5 cm
- Gewicht: ongeveer 1,3–1,4 kg (kleiner dan een gewone huiskat)
- Vachtkleur: lichtbruine achtergrond, grote onregelmatige donkerbruine of zwarte rozetten (open of halfopen). De oren zijn kort en rond («als van een teddybeer»), de snuit is klein, de snorharen zijn lang.
Geschiedenis van het specifieke exemplaar
Het belangrijkste (holotype) exemplaar is een mannetje met de naam TigrinoHij werd als kitten rond 2016–2017 jaar geleden door een plaatselijke bewoner gevonden, voor een huiskat aangezien, en ongeveer een jaar in huis gehouden. Toen het dier wilde instincten begon te vertonen (waaronder jagen op kippen), werd het overgebracht naar het opvangcentrum Senda Verde Wildlife Sanctuary in de regio Yungas. Nu is de kat ongeveer 10 jaar oud en woont hij daar nog steeds. Juist zijn DNA werd cruciaal voor de beschrijving van de soort.
Er zijn slechts zeer weinig exemplaren bekend: dit mannetje in gevangenschap, mogelijk nog één levend exemplaar en enkele opnamen van cameravallen.
- Splitste zich af van zijn naaste verwanten (Leopardus tigrinus / pardinoides) ongeveer 1,4 miljoen jaar geleden (vroeg Pleistoceen).
- Het onderzoek is gepubliceerd op 17 september 2026 in het tijdschrift Current Biology.
- De wetenschappers analyseerden de genomen van 38 katten van het geslacht Leopardus (waaronder moderne en museale exemplaren uit verschillende landen van Zuid-Amerika).
- Als resultaat werd het complex van de «tijgerkatten» opgedeeld in vijf zelfstandige soorten (eerder werden er minder onderscheiden).
- Daarnaast is een nieuwe ondersoort uit de Peruaanse Yungas — Leopardus tigrinus antisuyo.
Verspreidingsgebied en status
Voorlopig alleen bevestigd in de nevelwouden van de Yungas op de oostelijke hellingen van de Andes in het departement La Paz (provincie Nor Yungas, nabij het dorp Arapata, op een hoogte van ongeveer 1570 m). Dit is een overgangszone tussen de Andes en Amazonië met een hoge luchtvochtigheid en een steil reliëf.
De populatiegrootte, het exacte verspreidingsgebied, het gedrag, het dieet en de voortplantingskenmerken zijn vrijwel onbekend. De auteurs benadrukken dat de ontdekking de bescherming van deze bossen moet stimuleren, omdat het ecosysteem al bedreigd is.
Over het algemeen weet de wetenschap nog maar heel weinig over de Tilcayo — juist daarom werd de beschrijving ervan zo'n opmerkelijke gebeurtenis.
De ontdekking onderstreept hoe weinig we weten over de biodiversiteit, zelfs in relatief goed bestudeerde groepen zoogdieren. De nevelwouden van de Yungas zijn een uniek ecosysteem waar verschillende klimaatzones elkaar raken en waar soorten behouden blijven die nergens anders voorkomen. De bescherming van deze bossen wordt des te belangrijker, omdat juist daar dieren leven waarvan de wetenschap pas nu het bestaan ontdekt.
De populatiegrootte van de nieuwe kat blijft voorlopig onbekend. De onderzoekers merken op dat de beschrijving van de soort een aanzet moet zijn tot versterking van de natuurbeschermingsmaatregelen voor alle tijgerkatten in de regio. Zonder nauwkeurige gegevens over de populatie is het moeilijk om de mate van bedreiging in te schatten, maar één ding is al duidelijk: het behoud van de leefgebieden is de sleutelfactor.
Zoals de geschiedenis van de Tilcayo laat zien, blijft de natuur verrassingen opleveren, zelfs in het tijdperk van satellieten en genetische analyse. Elke nieuwe soort herinnert eraan dat ecosystemen geen statische lijsten zijn, maar levende, onderling verbonden gemeenschappen waarin het verlies van één element de hele keten kan beïnvloeden.
De ontdekking van Leopardus tilcayo zet aan tot een nieuwe kijk op de waarde van de nevelwouden van Bolivia en op de noodzaak om er zorgvuldig mee om te gaan.
