Theo dữ liệu mới nhất từ Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ (NOAA), xác suất hình thành một đợt El Niño mạnh vào cuối năm 2023 hiện đã vượt ngưỡng 95%. Hiện tượng này đã bắt đầu biểu hiện rõ rệt tại khu vực xích đạo của Thái Bình Dương, nơi nhiệt độ bề mặt nước biển tăng cao hơn 1,5 độ so với mức trung bình.
Một đợt El Niño cường độ mạnh có khả năng làm đảo lộn các hình thái thời tiết quen thuộc trên toàn cầu. Tại Úc và Indonesia, hạn hán dự kiến sẽ gây ảnh hưởng tiêu cực đến sản lượng lúa mì và lúa gạo, trong khi khu vực Nam Mỹ lại phải đối mặt với mưa lớn và lũ lụt nghiêm trọng. Những biến động này tác động trực tiếp đến giá cả lương thực và năng lượng tại hàng chục quốc gia.
Nguyên nhân khiến hiện tượng này mạnh thêm nằm ở sự suy yếu của gió tín phong, loại gió vốn thường đẩy dòng nước ấm về phía tây. Khi sức gió giảm dần, nhiệt lượng sẽ tích tụ lại dọc theo bờ biển Nam Mỹ và lan rộng khắp vùng xích đạo. Các mô hình khí tượng cho thấy chu kỳ hiện tại có thể vượt qua cả cường độ của các đợt El Niño kỷ lục giai đoạn 1997–1998 và 2015–2016.
Để dễ hình dung, nếu ví đại dương như một bộ điều nhiệt khổng lồ, việc ngừng hoạt động của hệ thống "quạt" gió tín phong sẽ khiến hơi nóng nhanh chóng bao trùm toàn bộ không gian. Đây chính xác là những gì các phép đo nhiệt độ nước bằng vệ tinh đã ghi nhận liên tục trong những tháng vừa qua.
Các hệ quả ban đầu đã bắt đầu xuất hiện dưới dạng những đợt nắng nóng bất thường tại một số khu vực và sự thay đổi trong lộ trình di chuyển của các cơn bão nhiệt đới. Giới chuyên gia nhấn mạnh rằng quy mô tác động cụ thể sẽ chỉ được xác định rõ ràng hơn khi hiện tượng này tiếp tục diễn tiến trong các quý sắp tới.
