Ngày nay, Netflix đã trở thành cái tên bảo chứng cho ngành giải trí, nhưng ít ai ngờ rằng chỉ vài thập kỷ trước, công ty này hoàn toàn xa lạ với khái niệm rạp chiếu phim trực tuyến. Khởi điểm là một dịch vụ cho thuê đĩa truyền thống qua đường bưu điện: khách hàng trả phí thuê bao cố định hàng tháng để nhận các đĩa DVD, xem phim tại nhà và gửi trả lại sau đó.
Mô hình kinh doanh này đã gặt hái được những thành công ngoài mong đợi. Đến giữa những năm 2000, Netflix đã sở hữu hơn 6 triệu khách hàng với nguồn lợi nhuận cao và ổn định. Câu hỏi đặt ra là: Tại sao phải thay đổi khi mọi thứ đang quá tốt?
Cuộc gặp gỡ định mệnh với Blockbuster
Trên đà phát triển, vào tháng 9 năm 2000, hai nhà đồng sáng lập Netflix là Reed Hastings và Marc Randolph đã tìm đến trụ sở của đối thủ lớn nhất bấy giờ – gã khổng lồ trong ngành cho thuê băng đĩa Blockbuster. Lời đề nghị của họ rất ngắn gọn: mua lại Netflix với giá 50 triệu USD.
Tuy nhiên, cuộc thương thảo đã kết thúc chóng vánh ngay khi vừa bắt đầu. Theo lời kể của những người tham dự, ban lãnh đạo Blockbuster đã gần như cười nhạo lời đề nghị này. Các quản lý cấp cao của chuỗi cửa hàng này cho rằng mô hình gửi phim qua bưu điện quá nhỏ hẹp, còn Netflix chỉ là một doanh nghiệp thấp bé không xứng với số tiền đó. Thương vụ chính thức đổ bể.
Thế lưỡng nan: Đối đầu với gã khổng lồ hay kiến tạo tương lai?
Sau gáo nước lạnh đó, Netflix đứng trước hai lựa chọn: trực tiếp đối đầu với một Blockbuster giàu mạnh hơn nhiều trên chính sân chơi cũ, hoặc tìm kiếm một con đường phát triển hoàn toàn mới. Reed Hastings đã chọn phương án thứ hai.
Ban lãnh đạo công ty hiểu rõ rằng kỷ nguyên của đĩa DVD sẽ không tồn tại mãi mãi và công nghệ phát trực tuyến (streaming) mới là tương lai. Dẫu vậy, vào đầu những năm 2000, thị trường thực tế vẫn chưa sẵn sàng cho định dạng này:
- Internet tốc độ cao chưa phổ biến ở mọi gia đình, và ngay cả ở những nơi có mạng, tốc độ thường không đủ đáp ứng những tác vụ cơ bản nhất.
- Video chỉ có thể xem được trên máy tính, khi mà kỷ nguyên của TV thông minh, ứng dụng di động hay các thiết bị hỗ trợ streaming vẫn chưa tới.
- Nhiều chuyên gia phân tích ngành khi đó tin rằng người dùng sẽ còn trung thành với các loại đĩa vật lý truyền thống trong một thời gian rất dài nữa.
Ra mắt streaming: Tự tạo ra đối thủ cho chính mình
Khó khăn lớn nhất nằm ở chỗ dịch vụ giao đĩa DVD vẫn đang tăng trưởng và mang về nguồn doanh thu khổng lồ cho công ty. Bằng cách triển khai dịch vụ phát trực tuyến, Netflix thực chất đang tự tạo ra một đối thủ cạnh tranh với mảng kinh doanh cốt lõi đang hái ra tiền của mình, chấp nhận rủi ro tự triệt tiêu chính mình.
Mặc dù vậy, Hastings vẫn kiên định với mục tiêu đã đề ra. Trong những năm tiếp theo, công ty tích cực đàm phán với các chủ sở hữu bản quyền, xây dựng nền tảng công nghệ phức tạp và chuẩn bị kỹ lưỡng cho việc ra mắt dịch vụ mới.
Thành quả của quá trình này là vào năm 2007, Netflix chính thức giới thiệu tính năng Watch Now – cho phép người dùng xem phim trực tuyến. Ban đầu, kho phim chỉ vỏn vẹn khoảng 1.000 tác phẩm, và nhiều nhà phân tích vẫn giữ thái độ hoài nghi, không thấy được tiềm năng tương lai của định dạng này.
Thắng lợi chiến lược: Những con số biết nói
Trong một thời gian dài, Netflix vẫn duy trì song song cả hai mảng, nhưng trọng tâm đầu tư dần chuyển dịch hoàn toàn sang dịch vụ trực tuyến. Nhiều năm sau nhìn lại, có thể khẳng định rằng canh bạc chiến lược của Reed Hastings đã hoàn toàn đúng đắn.
Sự lột xác của công ty qua các con số là vô cùng ấn tượng:
- Số lượng thuê bao: Năm 2007, thời điểm bắt đầu triển khai streaming, Netflix có khoảng 7,5 triệu người dùng. Năm năm sau, con số này vượt mốc 30 triệu, và đến cuối năm 2024, lượng khán giả của dịch vụ đã chạm mốc gần 302 triệu người trên toàn thế giới.
- Doanh thu: Nếu năm 2007, doanh thu hàng năm của công ty đạt khoảng 1,2 tỷ USD, thì đến năm 2024, con số này đã vượt ngưỡng 39 tỷ USD.
Dấu mốc cuối cùng
Vòng lặp lịch sử đã khép lại vào năm 2023, khi công ty chính thức khai tử hoàn toàn dịch vụ giao đĩa DVD qua bưu điện vốn có từ thuở sơ khai. Giờ đây, dù đã từ bỏ mảng kinh doanh từng làm nên tên tuổi và mang về hàng triệu đô la, Netflix vẫn giữ vững vị thế là dịch vụ phát trực tuyến lớn nhất và có sức ảnh hưởng nhất toàn cầu.
