BlackRock thường được gọi là “chủ sở hữu của cả thế giới”. Đây là một tuyên bố hùng hồn nhưng không chính xác. Trên thực tế, BlackRock là công ty quản lý tiền của người khác lớn nhất thế giới. Tính đến cuối năm 2025, BlackRock đã quản lý khoảng 14 nghìn tỷ USD, và doanh thu của công ty đạt xấp xỉ 24,2 tỷ USD.
Bản chất hoạt động của BlackRock là gì
Một quỹ hưu trí, một công ty bảo hiểm hoặc một nhà đầu tư cá nhân sẽ chuyển tiền cho một công ty quản lý. BlackRock đầu tư số tiền đó vào cổ phiếu, trái phiếu và các tài sản khác – tự mình hoặc theo các quy tắc đã được thiết lập từ trước.
Đổi lại, công ty sẽ nhận được một khoản phí.
Tức là, BlackRock không sở hữu tất cả các quỹ mà họ quản lý. Chẳng hạn, nếu một quỹ của BlackRock mua cổ phiếu của Apple, thì những cổ phiếu này thuộc về các nhà đầu tư của quỹ đó. BlackRock chỉ đơn thuần quản lý chúng và trong một số trường hợp, bỏ phiếu thay mặt cho các nhà đầu tư tại các cuộc họp cổ đông.
Lịch sử công ty
BlackRock được thành lập vào năm 1988 bởi Larry Fink và bảy đối tác của ông. Trước đó, Fink từng làm việc tại ngân hàng đầu tư First Boston, nơi bộ phận của ông đã phải chịu tổn thất lớn do những quyết định sai lầm trên thị trường thế chấp và chứng khoán nợ. Kinh nghiệm này đã ảnh hưởng đến định hướng chuyên môn trong tương lai của BlackRock: ngay từ đầu, công ty đã chú trọng rất nhiều vào việc kiểm soát rủi ro, định giá danh mục đầu tư và quản lý trái phiếu.
Ban đầu, BlackRock được thành lập với sự hỗ trợ của The Blackstone Group và có tên là Blackstone Financial Management. Vào đầu những năm 1990, công ty này đã giành được quyền tự chủ và bắt đầu phát triển dưới thương hiệu riêng của mình. Năm 1994, Blackstone rút khỏi liên doanh, sau đó BlackRock tiếp tục hoạt động như một công ty độc lập.
Năm 1999, BlackRock đã thực hiện đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) trên Sở giao dịch chứng khoán New York. Một cột mốc quan trọng trong quá trình tăng trưởng của công ty là việc mua lại Barclays Global Investors vào năm 2009, bao gồm cả bộ phận iShares. Giá trị thương vụ này ước tính khoảng 13,5 tỷ USD. Sau thương vụ mua lại này, BlackRock đã củng cố đáng kể vị thế của mình trên thị trường ETF và trở thành nhà quản lý tài sản lớn nhất thế giới.
Nguồn gốc quy mô lớn của BlackRock
Nguồn tăng trưởng chính của BlackRock là các quỹ giao dịch trao đổi (ETF) dưới thương hiệu iShares.
Một quỹ ETF cho phép đầu tư vào hàng chục hoặc hàng trăm cổ phiếu chỉ với một lần mua duy nhất. Chẳng hạn, một quỹ có thể mô phỏng một chỉ số của các công ty lớn của Mỹ, cổ phiếu toàn cầu hoặc trái phiếu chính phủ.
Phương pháp đầu tư này phổ biến vì:
- giúp nhanh chóng đa dạng hóa các khoản đầu tư;
- thường có chi phí thấp hơn so với quản lý chủ động;
- không yêu cầu tự mình lựa chọn từng cổ phiếu;
- có sẵn cho cả các quỹ lớn và nhà đầu tư cá nhân.
Năm 2009, BlackRock đã mua lại bộ phận Barclays Global Investors cùng với thương hiệu iShares từ Barclays. Thương vụ này đã củng cố mạnh mẽ vị thế của công ty trên thị trường ETF.
Tại sao BlackRock lại có ảnh hưởng đến các công ty
Nếu một quỹ của BlackRock tuân theo một chỉ số nào đó, quỹ đó sẽ mua cổ phiếu của các công ty có trong chỉ số đó. Do đó, BlackRock thường nằm trong số các cổ đông lớn nhất của Apple, Microsoft, ExxonMobil và các tập đoàn khác.
Công ty có thể bỏ phiếu về những cổ phiếu này tại các cuộc họp cổ đông: chẳng hạn, về việc bầu giám đốc, mức lương của các nhà điều hành hoặc các giao dịch lớn.
Nhưng điều quan trọng là: đại diện của BlackRock thường không tham gia vào hội đồng quản trị của các công ty này. Họ bỏ phiếu bằng cổ phiếu của khách hàng và đàm phán với ban lãnh đạo của các tập đoàn.
Cùng với Vanguard và State Street, BlackRock thường được gọi là “Bộ ba lớn” của các nhà quản lý quỹ chỉ số lớn nhất. Các nhà kinh tế đang nghiên cứu liệu việc sở hữu cổ phần trong nhiều công ty cạnh tranh cùng lúc có thể ảnh hưởng đến cạnh tranh hay không. Tuy nhiên, đây là một cuộc thảo luận khoa học, chứ không phải là bằng chứng cho thấy BlackRock đang kiểm soát tất cả các ngành kinh tế.
Aladdin là gì
Aladdin là hệ thống công nghệ của BlackRock để phân tích danh mục đầu tư và rủi ro. Hệ thống này giúp đánh giá cách giá trị tài sản sẽ thay đổi khi lãi suất tăng, thị trường chứng khoán sụt giảm hoặc tình hình tài chính của các công ty xấu đi.
Nền tảng này không chỉ được sử dụng bởi các bộ phận của BlackRock mà còn bởi một số nhà đầu tư tổ chức khác. Tuy nhiên, Aladdin không phải là “bộ não duy nhất của nền kinh tế toàn cầu”, mà là một hệ thống phần mềm thương mại. Con số thường được trích dẫn về 20 nghìn tỷ USD tài sản được cho là lưu chuyển qua hệ thống này liên quan đến các ước tính công khai trước đây và không phải là một chỉ số chính xác hiện tại.
Tại sao công ty bị chỉ trích
BlackRock bị chỉ trích từ nhiều phía.
Các nhà hoạt động môi trường cho rằng công ty chưa đủ nghiêm khắc với lĩnh vực dầu khí. Ngược lại, các chính trị gia bảo thủ lại cáo buộc công ty thúc đẩy các chương trình nghị sự về khí hậu và xã hội thông qua việc bỏ phiếu ủy quyền.
Hơn nữa, sự tập trung quyền lực vào tay một vài công ty quản lý tài sản lớn cũng gây ra nhiều nghi vấn. Nếu cùng một nhà đầu tư sở hữu cổ phần đáng kể trong nhiều tập đoàn cạnh tranh cùng lúc, câu hỏi đặt ra là: liệu sự cạnh tranh giữa họ có suy yếu không?
Đồng thời, BlackRock nhấn mạnh rằng họ quản lý tiền của khách hàng, giảm chi phí đầu tư và không tự ý định đoạt tất cả tài sản.
Điểm chính
BlackRock không phải là một chính phủ bí mật hay một công ty trực tiếp sở hữu nền kinh tế thế giới. Nó là một trung gian tài chính khổng lồ.
BlackRock tập hợp tiền từ hàng triệu nhà đầu tư, đầu tư chúng thông qua các quỹ, bỏ phiếu bằng cổ phiếu của khách hàng và cung cấp công nghệ quản lý rủi ro cho các tổ chức lớn.
Ảnh hưởng của BlackRock thực sự rất lớn. Nhưng ảnh hưởng này không dựa trên sự kiểm soát bí mật, mà dựa trên quy mô kinh doanh: khối lượng tài sản khổng lồ, sự phổ biến của các quỹ ETF và sự hiện diện trong vốn của nhiều công ty đại chúng.
