Bugün Netflix eğlence sektörünün eş anlamlısı haline gelmiş durumda, ancak şirketin sadece yirmi yıl öncesine kadar çevrimiçi sinemalarla hiçbir ilgisinin olmadığına inanmak oldukça güç. Başlangıçta bu, klasik bir posta yoluyla video kiralama hizmetiydi: Aboneler aylık sabit bir ücret karşılığında DVD'lerini teslim alıyor, filmleri evlerinde izledikten sonra geri gönderiyorlardı.
Bu iş modeli inanılmaz bir başarı yakaladı. 2000'li yılların ortalarına gelindiğinde Netflix'in müşteri sayısı 6 milyonu aşmıştı ve işletmenin kendisi istikrarlı bir şekilde yüksek kâr getiriyordu. Hal böyleyken, bir şeyi değiştirmeye ne gerek vardı ki?
Blockbuster ile o kader anı
Başarılarının zirvesinde oldukları Eylül 2000'de, Netflix'in kurucu ortakları Reed Hastings ve Marc Randolph, video kiralama sektörünün devi ve en büyük rakipleri olan Blockbuster'ın ofisinin yolunu tuttular. Teklifleri son derece basitti: Netflix'i 50 milyon dolara satın almaları.
Ancak görüşmeler daha başlamadan sona erdi. O toplantıya katılanların anlattıklarına göre, Blockbuster yönetimi bu teklife resmen güldü. Mağazalar zincirinin üst düzey yöneticileri, filmlerin posta yoluyla gönderilmesi fikrini çok dar bir niş, Netflix'i ise böyle bir meblağı ödemek için fazla küçük bir işletme olarak gördüler. Sonuç olarak anlaşma suya düştü.
İkilem: Bir devle rekabet etmek mi yoksa geleceği icat etmek mi?
Bu aşağılayıcı reddin ardından Netflix bir ikilemle karşı karşıya kaldı: Kendi oyun alanında çok daha büyük ve zengin olan Blockbuster ile rekabet etmeye çalışmak mı yoksa tamamen farklı bir gelişim yolu aramak mı? Reed Hastings tercihini ikinciden yana kullandı.
Şirket yönetimi, DVD döneminin sonsuza dek sürmeyeceğinin ve geleceğin yayın teknolojilerinde (streaming) olduğunun bilincindeydi. Ne var ki 2000'li yılların başında pazar, nesnel olarak böyle bir formata henüz hazır değildi:
- Yüksek hızlı internet her evde bulunmuyordu ve olan yerlerde bile hız, temel işlemler için bile çoğu zaman yetersiz kalıyordu.
- Videolar yalnızca bilgisayarlardan izlenebiliyordu; akıllı televizyonlar, mobil uygulamalar ve yayın cihazları çağı henüz başlamamıştı.
- Birçok sektör analisti, kullanıcıların daha uzun süre alışılagelmiş fiziksel disklere sadık kalacağından emindi.
Kendi kendine rakip yaratmak: Yayına geçiş süreci
En büyük zorluk, DVD dağıtım hizmetinin şirkete hâlâ büyük paralar kazandırması ve büyüme göstermesiydi. Netflix, yayın hizmetini başlatarak aslında halihazırda başarılı ve kârlı olan kendi işine bir rakip yaratıyor ve onu "baltalama" riskini göze alıyordu.
Yine de Hastings belirlenen rotadan sapmamaya kararlıydı. Takip eden birkaç yıl boyunca şirket, telif hakkı sahipleriyle aktif olarak müzakereler yürüttü, karmaşık bir teknolojik platform inşa etti ve yeni hizmetin lansmanı için titizlikle hazırlandı.
Bu çalışmaların meyvesi, Netflix'in çevrimiçi film izleme imkanı sunan Watch Now özelliğini tanıttığı 2007 yılında alındı. Başlangıçta katalogda sadece 1000 civarında yapım yer alıyordu ve pek çok analist, bu formatta bir gelecek görmeyerek duruma şüpheyle yaklaşmaya devam ediyordu.
Stratejinin zaferi: Kendini anlatan rakamlar
Netflix uzun bir süre her iki alanı paralel olarak geliştirdi, ancak yatırım odağı kademeli olarak tamamen yayın tarafına kaydı. Yıllar sonra Reed Hastings'in stratejik hamlesinin tam isabet olduğu açıkça ortaya çıktı.
Şirketin geçirdiği evrim, rakamlarla etkileyici bir tablo çiziyor:
- Abone Sayısı: Yayının başladığı 2007 yılında Netflix'in yaklaşık 7,5 milyon abonesi vardı. Beş yıl sonra bu sayı 30 milyonu geçti ve 2024 yılının sonuna gelindiğinde servisin dünya çapındaki izleyici kitlesi yaklaşık 302 milyon kişiye ulaştı.
- Gelir: 2007 yılında şirketin yıllık geliri yaklaşık 1,2 milyar dolar iken, 2024 yılında bu rakam 39 milyar dolar eşiğini aştı.
Son nokta
Tarihi döngü, şirketin orijinal posta yoluyla DVD gönderim hizmetini nihai ve geri dönülemez bir şekilde kapattığı 2023 yılında tamamlandı. Bugün, kendisine bir zamanlar milyonlar kazandıran ve adını duyuran iş modelinden vazgeçen Netflix, dünyanın en büyük ve en etkili yayın platformu olma özelliğini sürdürüyor.
