Modern otomobil çoktan sadece bir ulaşım aracı olmaktan çıktı. Northeastern Üniversitesi'nin Consumer Reports ile birlikte yürüttüğü araştırma gösterdi ki, test edilen 21 otomobilden 19'i, 2023 model yılı ve daha yeni olanları, Wi-Fi'ye ilk bağlandıklarında aralarında reklam ve analitik platformların da bulunduğu düzinelerce üçüncü taraf alan adına sinyal gönderiyor.
Bilim insanları, Tesla Model 3'ün 34 reklam-takip alan adıyla ve ayrıca 43 üçüncü taraf kaynakla iletişim kurduğunu tespit etti — bu, örneklemdeki en yüksek sayıydı. Onu Cybertruck, Cadillac Lyriq, Lucid Air ve Chevrolet Blazer izledi. On üç otomobil Google'a, on iki otomobil Amazon'a, sekiz otomobil Spotify'a ve üç otomobil Meta'ya bağlanıyordu. Bu çağrıların çoğu, örneğin doubleclick.net veya googlesyndication.com'a yapılanlar, otomobilin temel işlevleriyle ilgili değil.
Özellikle endişe verici olan, araştırmacıların yerleşik eSIM üzerinden trafiği tam olarak analiz edememesi: hücresel bağlantılar yabancılar için neredeyse tamamen opak kalıyor. Üstelik mobil uygulamalar olmadan bile otomobiller aktif olarak veri alışverişi yapıyor. Uygulamalar bağlandığında ise sızıntı hacmi ikiye katlanıyor: test edilen otuz uygulamadan yedisi VIN, telefon numaraları, tam konum ve e-posta adresini doğrudan reklam ağlarına iletiyordu.
Bu tablonun arkasında basit bir iş modeli var. Otomobil üreticileri büyük teknoloji platformları için veri tedarikçisine dönüştü. Reklamverenler ve veri simsarları, sürücülerin sürüş alışkanlıklarından müzik tercihlerine ve güzergâhlarına kadar ayrıntılı profiller oluşturma imkânı elde ediyor. Bu profiller daha sonra sigorta şirketlerine, bankalara ve pazarlamacılara satılıyor. Araştırmanın ortak yazarı Sarah Elizabeth Gillespie'nin belirttiği gibi, sahibini takip etmeyen yeni bir otomobil satın almak görünüşe göre artık mümkün değil.
Durum, eski bir deyişi hatırlatıyor: «Parayı veren düdüğü çalar». Ancak artık «düdük» için ödenen bedel para değil, sürücünün sadece motoru çalıştırarak otomatik olarak verdiği kişisel veriler. Üreticiler kullanım koşullarındaki rızaya atıfta bulunuyor, ancak alıcıların çoğu çok sayfalı belgeleri okumuyor ve günlük yolculuklarının ne kadar derinlemesine bir metaya dönüştüğünü hayal bile etmiyor.
Düzenleyiciler henüz geride kalıyor. En azından kısmen takip şeffaflığı kurallarının geçerli olduğu akıllı telefonların aksine, otomobil endüstrisi asgari denetim bölgesi olarak kalıyor. Katı standartlar ve tüm gereksiz veri aktarımlarını kapatma hakkı ortaya çıkana kadar, her yeni otomobil reklam endüstrisinin cebindeki sessiz bir muhbir olarak çalışmaya devam edecek.
Otomobilinizin ve üretici uygulamalarının gizlilik ayarlarını kontrol edin.
