Kosta Rika kıyılarındaki tropikal sularda ipek köpekbalıkları onlarca yıldır uzun oltaların avı haline geliyor. Carcharhinus falciformis olarak bilinen, üç metreye kadar uzunluğa ulaşan bu ince yırtıcılar IUCN Kırmızı Listesi'nde hassas türler arasında yer alıyor ve Pasifik ile Hint okyanuslarındaki sayıları belirgin biçimde azalıyor.
Birleşmiş Milletler Çevre Programı'nın raporuna göre, 2020 ile 2024 yılları arasında Kosta Rika, dünyadaki ipek köpekbalığı ürünleri doğrudan ihracatının yüzde 82'sini gerçekleştirdi. Yalnızca 2023 Haziran'ından 2024 Mayıs'ına kadar geçen bir yılda ülke, 1,9 milyon dolar değerinde 734 ton et ve beş milyon dolar değerinde 45 ton yüzgeç ihraç etti. Yerel sivil toplum kuruluşu CREMA'nın tahminlerine göre bu, en az 45 bin bireyin ölümüne karşılık geliyor.
Bu hacimler, Nesli Tehlike Altında Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşme'nin dikkatini çekti. Temmuz ayında CITES, Kosta Rika balıkçılığına yönelik bir inceleme başlattı: ülke ihracatın popülasyona zarar vermediğini kanıtlayamazsa komite yeni önlemler önerebilir, bunların göz ardı edilmesi halinde ise sevkiyatları askıya alabilir.
CREMA uzmanları sistemik sorunlara işaret ediyor. Onlara göre av kotaları kapsamlı bilimsel değerlendirmelere değil, geçmiş avların bir yüzdesine dayanıyor ve sıklıkla aşılıyor. Ağlara takılan köpekbalıklarının yüzde 80'undan fazlası, ancak 10–12 yılda ulaşılan cinsel olgunluğa henüz erişmemiş durumda. Ayrıca, karaya çıkarma ve ihracat verileri arasında yüzlerce tonluk yüzgeç farkı olduğu belirtiliyor.
Resmi olarak ipek köpekbalıkları Kosta Rika'da, yönetimi Balıkçılık ve Su Ürünleri Enstitüsü'ne devredilmiş av türleri arasında sayılıyor. Ancak aktivistlere göre ulusal tehdit altındaki türler listesi bunların ticarileştirilmesini yasaklamalı. Balıkçılar, köpekbalıklarının mahi-mahi ve ton balığı avı sırasında yan av olarak ağlara takıldığını savunuyor, ancak Kosta Rika'nın dünya ihracatındaki payı bunun rastlantı olduğundan şüphe duyulmasına yol açıyor.
Küresel ölçekte köpekbalığı ve vatoz popülasyonları 1970 yılından bu yana aşırı avlanma nedeniyle yarı yarıya azaldı. İyileşmesi yavaş seyreden ipek köpekbalıkları söz konusu olduğunda, yoğun avcılığın sürmesi bölgedeki sayıların kritik düzeyde düşmesine yol açma riski taşıyor.
Deniz ekosistemlerinin dengesini korumak için Kosta Rika'nın, bağımsız stok verilerine dayanarak sıkı denetime ve alternatif av türlerine geçmesi gerekiyor.
