In de tropische wateren voor de kust van Costa Rica worden zijdehaaien al tientallen jaren buitgemaakt met beuglijnen. Deze slanke roofdieren van wel drie meter lang, bekend als Carcharhinus falciformis, staan als kwetsbaar op de Rode Lijst van de IUCN, en hun aantal in de Stille en Indische Oceaan neemt merkbaar af.
Volgens een rapport van het Milieuprogramma van de Verenigde Naties was Costa Rica van 2020 tot 2024 goed voor 82 procent van de wereldwijde directe export van producten van zijdehaaien. In alleen al het jaar van juni 2023 tot mei 2024 voerde het land 734 ton vlees uit voor 1,9 miljoen dollar en 45 ton vinnen voor vijf miljoen dollar. Volgens schattingen van de lokale ngo CREMA komt dat overeen met de dood van ten minste 45 duizend exemplaren.
Dergelijke volumes trokken de aandacht van de Overeenkomst inzake de internationale handel in bedreigde in het wild levende dier- en plantensoorten. In juli begon CITES een onderzoek naar de Costa Ricaanse visserij: als het land niet aantoont dat de export de populatie geen schade berokkent, kan het comité nieuwe maatregelen aanbevelen en, als die worden genegeerd, de leveringen opschorten.
Deskundigen van CREMA wijzen op systemische problemen. De vangstquota zijn volgens hen niet gebaseerd op volwaardige wetenschappelijke beoordelingen, maar op een percentage van eerdere vangsten, en worden vaak overschreden. Meer dan 80 procent van de haaien die in de netten belanden, is nog niet geslachtsrijp, wat pas op 10–12 jaar gebeurt. Bovendien bestaat er een verschil van honderden tonnen vinnen tussen de gegevens over de aanlanding en de export.
Officieel worden zijdehaaien in Costa Rica tot de commerciële soorten gerekend, waarvan het beheer aan het Instituut voor Visserij en Aquacultuur is overgedragen. Volgens activisten zou de nationale lijst van bedreigde soorten echter hun commercialisering moeten verbieden. Vissers beweren dat de haaien als bijvangst worden gevangen bij de vangst van mahi-mahi en tonijn, maar het aandeel van Costa Rica in de wereldwijde export doet twijfelen aan toeval.
Wereldwijd zijn de populaties haaien en roggen sinds 1970 gehalveerd door overbevissing. Bij de zijdehaaien, wier herstel traag verloopt, dreigt verdere intensieve visserij te leiden tot een kritieke daling van het aantal in de regio.
Om het evenwicht van de mariene ecosystemen te bewaren, moet Costa Rica overstappen op strikte controle en alternatieve visserijtakken, op basis van onafhankelijke gegevens over de visbestanden.
