In de oceanen, waar netten en haken al lang deel uitmaken van het dagelijks leven, ontstaat een onverwachte alliantie: wetenschappers en vissers zoeken samen naar manieren om de schade voor walvissen, albatrossen en haaien te beperken. In plaats van de gebruikelijke confrontatie zijn er gezamenlijke experimenten, die in de wateren van Latijns-Amerika en daarbuiten al de eerste resultaten opleveren.
In Argentinië hebben sportvissers en biologen weten te bereiken dat de regels van een groot toernooi werden gewijzigd om de gitaarrog te beschermen — een soort waarvan de populatie sterk is afgenomen door de visserij en veranderingen in het milieu. Nu is deze soort van de puntentelling uitgesloten en houden de deelnemers zelf toezicht op de naleving van de nieuwe regels.
Voor de kust van Peru testen onderzoekers akoestische apparaten — pingers — die walvissen bij netten weghouden. In een experiment met vier vaartuigen van een coöperatie daalde het aantal verstrikkingen met bijna 53 procent. De vissers merken niet alleen minder schade aan de netten, maar ook dat zij hun vangst zonder extra verliezen kunnen behouden.
Albatrossen die uit Nieuw-Zeeland komen om zich voor de Peruaanse en Chileense kusten te voeden, belanden vaak aan de haken van de beugvisserij. Wetenschappers gebruiken satellietvolging om de routes van de vogels te begrijpen en stellen eenvoudige maatregelen voor: een andere diepte waarop de vistuigen worden uitgezet en speciale afschrikmiddelen. De eerste tests laten een daling van de onbedoelde sterfte zien.
In Engeland wordt nog een andere aanpak getest: boeien met bewegende ogen en vliegers in de vorm van roofvogels. Deze ‘vogelverschrikkers’ verminderen merkbaar hoe vaak duikende zeevogels de netten naderen. De vissers nemen deel aan de proeven en zien dat de apparaten de eigenlijke visserij niet hinderen.
In de Mexicaanse Caraïbische Zee heeft de visserscoöperatie ‘Cab Shok’ sinds 2022 de haaienvangst met 80 procent verminderd en zet zij zich nu in voor de oprichting van het eerste haaien- en roggenvrijwaringsgebied van het land, dat door de vissers zelf wordt beheerd. Het initiatief omvat ook de bescherming van de koraalriffen in de regio.
Wanneer vissers en wetenschappers samenwerken, helpen eenvoudige technische oplossingen en wijzigingen van de visserijregels zowel de zeebewoners als de visserij zelf te behouden.
