In de Loktak-protocluster, die werd ontdekt op een afstand die overeenkomt met een tijdperk van ongeveer 1,2 miljard jaar na de oerknal, vertoonden sterrenstelsels in dichtbevolkte gebieden al duidelijke tekenen dat hun omgeving invloed had op hun groei en structuur.
Een onderzoeksteam van de Nationale Sterrenwacht van Japan maakte gebruik van de Hyper Suprime-Cam op de Subaru-telescoop in Hawaï om de protocluster te detecteren, aangevuld met infraroodgegevens van de JWST-ruimtetelescoop voor een gedetailleerde analyse. De waarnemingen, die in mei 2026 werden gepubliceerd, toonden aan dat sterrenstelsels in de centrale delen van de protocluster in optisch licht (dat de verspreiding van volgroeide sterren weergeeft) gemiddeld zo'n 1,4 keer groter waren dan stelsels in minder dichte 'veldgebieden' uit dezelfde periode.
De roodverschuiving van deze objecten bedraagt z ≃ 4,9 (een terugkijktijd van ongeveer 12,6 miljard jaar). Het is een van de vroegst bekende protoclusters waarin men de invloed van de omgeving op de structuur van sterrenstelsels heeft kunnen aantonen.
In tegenstelling tot moderne clusters, waar de stervorming in sterrenstelsels vaak wordt onderdrukt, uiten de verschillen zich hier in de morfologie: bij observaties in ultraviolet licht (dat actieve stervorming traceert) werden geen significante verschillen in omvang gevonden. Dit suggereert dat sterrenstelsels in een compacte omgeving hun buitenste sterstructuren sneller opbouwden, terwijl de centrale gebieden waar sterren ontstaan zich op vergelijkbare wijze ontwikkelden.
Deze waarneming wijst erop dat de invloed van de omgeving op de evolutie van sterrenstelsels aanzienlijk eerder begon dan in voorgaande modellen werd aangenomen — namelijk al tijdens de eerste miljard jaar van het bestaan van het universum.
