«Digger» — Alejandro González Iñárritu'nun başrolünde Tom Cruise'un yer aldığı yeni kara komedi ve dram filmi. Film uluslararası vizyona 30 Eylül 2026 tarihinde çıkmaya başladı, ABD'de ise 2 Ekim'de.
Süresi yaklaşık 2 saat 9 dakika, ve hemen söyleyelim: nihayetinde puanı biraz da tam bu süre yüzünden düşürdük.
Hikâyenin merkezinde Digger Rockwell— neredeyse dünyanın en güçlü insanı olarak anılan, eksantrik Teksaslı milyarder ve petrol kralı — yer alıyor.
Şirketi Grönland'da büyük çaplı bir ekolojik felakete yol açıyor. Ve şimdi Digger herkese — ve görünüşe göre her şeyden önce kendisine — dünyayı yıkan biri değil, bu dünyayı kurtarabilecek bir insan olduğunu kanıtlamak zorunda.
İşin içine John Goodmanın canlandırdığı ABD başkanı, bilim insanları, askerler, danışmanlar, petrolcüler karışıyor — ve insanın doğayı kendi planına boyun eğdirmeye çalıştığı tamamen çılgın bir girişim başlıyor.
Başta tanınmayabilecek Tom Cruise
Cruise'un dönüşümü ise ayrı bir hikâye (gaya.one — 1; gaya.one — 2; gaya.one —3; gaya.one —4)
64 yaşındaki oyuncuyu burada adeta söküp yeniden birleştirmişler. Karmaşık plastik makyaj, protezler, değişmiş yüz hatları, seyrekleşen kır saçlar, kilolu bir görünüm ve yoğun bir güney aksanı.
Sonuçta karşımızda zaman zaman bambaşka biri var; Tom Cruise olduğunu anlamak bile mümkün değil.
Ve işte burada, galiba birçok eleştirmenden ayrılıyoruz.
Cruise'u çok beğendik.
Evet, onun canlandırdığı Digger aşırıya kaçıyor.
Gürültücü.
Kendine fazlasıyla güveniyor.
İmkânsız denecek kadar eksantrik.
Bazen onu gerçekten kelimenin tam anlamıyla «öldürmek». 😄
Ve birkaç dakika sonra — nedense ona destek olmak istiyorsunuz.
Kahramana karşı tutumumuzun değişmesi, filmde bize en ilginç gelen şeylerden biri oldu.
Dünyanın en güçlü ordusu bir buzulu yenmeye çalışıyor…
Filmin başlangıcını ciddi spoiler vermeden kısaca anlatacak olursak, aşağı yukarı şöyle bir şey çıkıyor ortaya:
Dünyanın en güçlü ordusu doğayla, yani bir buzulla mücadele etmeye çalışıyor.
Bu fikir bile yaşananların ne kadar absürt olduğunu mükemmel biçimde açıklıyor.
Askerî toplantılar burada zaman zaman neredeyse bir fars hâlini alıyor. Parayı, orduları, şirketleri ve bilgiyi yönetmeye alışkın insanlar, birdenbire burada kimin başkan, milyarder ya da general olduğunu hiç umursamayan bir düşmanla karşı karşıya kalıyor.
Doğa müzakerelere katılmıyor.
Ve işte burada birçok diyalog gerçekten komik.
Üstelik özellikle, karakterlerin modern siyasetteki tanıdık tipleri fazlasıyla andırmaya başladığı anlar çok iyi işliyor: konuşma tarzı, bilgi gündemini kontrol etme arzusu, her sorunun yüksek sesli bir açıklamayla ya da güzel bir hikâyeyle çözülebileceğine duyulan güven.
Ama «Digger» başta göründüğü gibi bir film değil hiç
Ve işte burada en ilginç kısım başlıyor.
İlk kırk dakika boyunca, karşımızda sadece çok pahalı, çok gürültülü ve çok kara bir politik-ekolojik hiciv olduğunu düşünebilirsiniz.
Sonra film değişmeye başlıyor.
Ve ortalarına doğru, İnyárritu'nun artık sadece iklim, petrol şirketleri ve iktidarla yetinmediği anlaşılıyor.
Bambaşka sorular sormaya başlıyor.
Kendi rollerimizin içinde biz kimiz?
İnsan nerede bitiyor ve başkalarının önünde oynadığı imaj nerede başlıyor?
Bütün bir hayatı kendine dair bir hikâyeyi yöneterek geçirmek — ve bir gün artık kim olduğunu kendinin de bilmediğini fark etmek mümkün mü?
Sanatla gerçeklik değiştirilebilir mi?
Ve genel olarak: hepimiz sürekli birtakım roller oynuyorsak — iş insanı, başkan, ebeveyn, kurtarıcı, kötü adam, aktör —, o zaman dekorlar kaldırıldığında geriye kim kalıyor?
İşte burada filmde o çok yaratıcıya özgü alt metinortaya çıkıyor, ki bize özellikle çok hoş geldi.
His olarak bu, dünkü incelememizle bir bakıma yankılanıyor «Tony», burada da merkezî soru şu oluyordu:
«Ben Kimim?»
Ve ilginç olan şu ki, «Digger»da bu soru başlangıçta hiç görünmüyor.
Yavaş yavaş ortaya çıkıyor.
Sanki film önce seyirciyi kasten dış kabuğa bakmaya zorluyor — para, iktidar, makyaj, yüksek sesli konuşmalar, felaket —, sonra dekorları birer birer kaldırmaya başlıyor.
Daha fazla ayrıntıya girmeyeceğiz, çünkü tam da burada filmin en önemli etkilerinden birini bozmak çok kolay.
Eleştiriler — neredeyse kusursuz bir yarılma
Ve bu da ilginç.
«Digger» hakkındaki eleştiriler çok tartışmalı çıktı.
Bazı eleştirmenler filmi kaotik, fazla gürültülü, kendini beğenmiş ve aşırı yüklü olarak nitelendiriyor.
Diğerleri ise onu cesur, görsel açıdan yaratıcı ve sıradan büyük Hollywood sinemasından çok daha ilginç buluyor.
Seyirciler de ikiye bölünmüş durumda.
CinemaScore'da film C+aldı; bu, Cruise'un son yıllardaki kariyerinin en düşük göstergelerinden biri oldu.
Ama işte tam bu noktada biz de filmi beğenenlere daha yakın duruyoruz.
Belki de sorun beklentilerde.
«Digger»a alışıldığı anlamda yeni bir Tom Cruise — dünyayı zarifçe kurtaran karizmatik bir kahraman — görmek için gelirseniz, çok şaşırabilirsiniz.
Çünkü burada karşımızda bambaşka bir Cruise var.
Ve bize göre, oyunculuk açısından muhteşem.
Sadece filmin kendisi hemen açılmıyor.
Filmi biraz beklemek gerekiyor
İlk sahneler bilinçli olarak abartılı.
Biri bağırıyor.
Biri inanılmaz konuşmalar yapıyor.
Biri doğaya hükmetmeye çalışıyor.
Kara mizah gerçekten çok fazla ve yer yer o kadar kara ki bizim için bile biraz fazla oldu.
Ama filmin ortalarına doğru ilginç bir şey oluyor:
film nihayet tek bir bütün halinde toparlanmaya başlıyor.
Bazı tuhaflıkların neden olduğunu anlıyorsun.
Karakterler neden bu kadar abartılı görünüyor.
Bazı sahneler neden neredeyse tiyatral.
Ve yönetmen neden biçimle bu kadar aktif oynuyor.
Ve bize tam da biçim çok hoş geldi
Bazı görüntü yönetimi ve yönetmenlik tercihleri burada gerçekten muhteşem.
Özellikle mekânın birden farklı algılanmaya başladığı, dekorların değiştiği, gerçeklik ile gösteri arasındaki alışıldık sınırın bozulduğu anlar.
Bu sadece görsel bir numara değil.
Biçim giderek anlamın bir parçası haline geliyor.
Ve burada elbette görüntü yönetmenini anmadan geçemeyiz Emmanuel Lubezki — üç kez «Oscar» kazanan, «Yerçekimi», «Birdman» ve «Diriliş» filmlerinin görüntü yönetmeni.
Görsel kısım, filmin en güçlü yanlarından biri.
Ve buradaki oyuncu kadrosu da çok geniş
Tom Cruise ve John Goodman'ın yanı sıra filmde şu isimler oynuyor:
Riz Ahmed — Ganeş;
Sandra Hüller — Emma;
Jesse Plemons — Kenny;
Michael Stuhlbarg — başkan yardımcısı;
Emma D'Arcy — Lina;
Burn Gorman — savunma bakanı Amos;
Robert John Burke — General Fitzgerald;
Sophie Wilde — Hannah;
ayrıca Pip Torrens, Corey Johnson, Danny Kirrane ve diğerleri.
Sophie Wilde birçok kişi onu «Büyülü Hizmetler Bürosu», «İki, Üç, Şeytan, Gel!» ve «Evreni Yutan Çocuk»ve Jesse Plemons ise bizim tarafımızdan çoktandır seviliyor «Breaking Bad» ve «Fargo».
İzlemeye değer mi?
Evet, bu tür bir mizahı seviyorsanız, politikacılara gülmek istiyorsanız ve filmin başta kaotik görünmesine hazırsanız.
Film ilginç. Bu yüzden değerlendirmemiz oldukça iyi. Sadece ilginç değil, yer yer dâhice. Ve Cruise yine de dâhi.
Büyük bir artı — filmin hayatın anlamı, rollerimiz ve «ben kimim» üzerine gizli bir yaratıcı alt metni var. İzleyişin yaklaşık ortasına gelindiğinde artık felsefesini ve bugünün dünyasına bakışını gerçekten içselleştiriyorsunuz.
Filme bir şans verin.
Değerlendirme: 7.5/10
(Yer yer kendini hissettiren uzun süresi nedeniyle puanı biraz düşürdük).
Bu merak uyandıran, kendine özgü ve yer yer açıkça dâhice bir film. Alışılmadık mizahı seviyorsanız, politikacılara gülmek istiyorsanız ve senaristlerin meydan okumasını kabul etmeye hazırsanız — «Digger» tam size göre.
Bir de şunu ekleyelim: bazı sahneler başlangıçta şok edici olabilir, ama ertesi gün çoktan onlarda anlam aramaya başlayacaksınız — ve ilk izlenim yavaş yavaş dağılmaya başlayacak.
Tom Cruise, sadece bir aksiyon süperstarı değil, en karmaşık hicvi sırtlayabilecek derinlikli, çok yönlü bir oyuncu olduğunu kanıtlıyor. İzleyin, özümseyin ve gizli anlamları arayın — buna değer! 🎬🍿
