Wellington'ın çevresindeki tepelerde yeniden kivi sesleri duyuluyor — bir buçuk asırdır ilk kez. İki yüz elliden fazla kuş, iwi'yi, yerel halkı ve toprak sahiplerini bir araya getiren Capital Kiwi projesi sayesinde tarihi topraklarına geri döndü.
Kivi yavruları için en büyük tehdit, yavrular bir kilogram ağırlığa ulaşmadan önce kuluçkayı yok edebilen gelincikler olmaya devam ediyordu. Yıllar süren çalışmalar boyunca yaklaşık yirmi dört bin hektarlık bir alanda beş bin üç yüzden fazla tuzak kuruldu ve bu, yırtıcı baskısını önemli ölçüde azalttı.
Projenin başarısı yalnızca teknik önlemlere dayanmıyor. Üç dayanak — iwi ile, topluluklarla ve toprak sahipleriyle kurulan ilişkiler — tüm girişimin sürdürülebilirliğini sağlıyor. Bunlardan biri olmadan yapı, sallantılı bir üçayak gibi dengesini kaybediyor.
Maori kültürel uygulamaları kilit bir rol oynuyor. Kuşlar tono — geleneksel armağan etme — usulüyle teslim ediliyor ve ardından pōwhiri töreniyle karşılanıyor. Yeni sakinlerin sorumluluğu, çoğu daha önce hiç kivi görmemiş olan yerel halka geçiyor.
Bugün bölgede, yüzde doksanın üzerinde bir olasılıkla hayatta kalan yumurtadan çıkmış yavrular da dahil olmak üzere üç yüzden fazla kivi yaşıyor. Proje, kavramın kanıtı haline geldi: İnsanlar toprakla ve onun sakinleriyle ilişkilerini yeniden kurduğunda türün restorasyonu mümkündür.
Kivi yalnızca Yeni Zelanda'nın bir simgesi değil, insanları toprağa bağlayan canlı dokunun bir parçasıdır. Kuşların geri dönüşü, ekosistemlerin restorasyonunun yalnızca tuzaklar ve yer değiştirme değil, aynı zamanda geleneksel bilgiye derin saygı ve ortak sorumluluk gerektirdiğini hatırlatıyor.
Wellington'da denenmiş olan model, diğer taonga — kutsal türler — için ülke çapında alışılmış yaşam alanlarına dönüş yolunu açıyor.
