Avrupa Parlamentosu ve AB Konseyi; köpekler ile kedilerin yetiştirilmesi, satışı, bakımı ve ithalatını kapsayan ilk pan-Avrupa refah kuralları üzerinde tarihi bir anlaşmaya vardı. Bazı geçiş süreleri 2028 ve sonrasına uzansa da, yeni gerekliliklerin çoğu 1 Ocak 2027'den itibaren uygulanmaya başlanacak. Kasım 2025'te varılan bu anlaşma, iki yıllık yasama maratonunu noktalarken Avrupalıların evcil hayvanların korunmasına yönelik artan talebini de tescilliyor; nitekim AB vatandaşlarının %74'ü bu dostlarımızın daha güçlü bir korumaya ihtiyaç duyduğuna inanıyor.
Yeni düzenlemeler, sağlıksız koşullardaki seri üretimi, yasa dışı ticareti ve sağlığı tehdit eden ırksal deformasyonları durdurmak amacıyla tüm üye devletler için bağlayıcı olan ilk AB çapındaki asgari standartları getiriyor. Şimdiye kadar her ülke kendi kurallarını belirlediği için koruma standartları arasında uçurumlar bulunuyordu. Bu çalışma, dürüst yetiştiriciler ile sahipler için eşit şartlar oluşturmayı ve kuralları çiğneyenlerin kullandığı boşlukları kapatmayı hedefleyen ilk uyumlaştırılmış sistemdir.
Yakın akraba çiftleştirmesi; yani ebeveynler ile yavrular, kardeşler veya yarı kardeşler arasında yapılan üretim yasaklanıyor. Dişilerin sağlığını korumak adına, iki yıl içinde üçten fazla batın yavru alınması engelleniyor ve her doğum döngüsü arasında en az bir yıl dinlenme süresi şart koşuluyor. Tıbbi zorunluluk gereği anestezi altında yapılan nadir durumlar haricinde; kulak ve kuyruk kesimi veya tırnak sökme gibi acı verici müdahaleler yasak kapsamına alınıyor. Ayrıca, hayvanın ve yavrularının yaşam kalitesini tehlikeye atan ekstrem fiziksel özelliklere (örneğin buldogların aşırı basık yüzleri veya corgilerin kısa bacakları) yönelik seçici üretim de yasaklanıyor.
Üretim tesisleri, barınaklar ve pet shoplar gibi profesyonel kuruluşlar, köpeklere her gün açık havada gezinti veya düzenli yürüyüş imkanı sunmakla yükümlü hale getiriliyor. Hayvanların dar kafeslerde tutulması yasaklanırken, bağlama süreleri de tıbbi durumlar dışında kısıtlanıyor. Boğma tasmalar, emniyet kilidi olmayan sert tasmalar ve şok tasmalarının kullanımı kesinlikle yasaklanıyor. Her üretim tesisi, barınak ve pet shopun, köpek ve kedi bakımı ile davranışı konusunda özel eğitim sertifikasına sahip en az bir personeli olması gerekiyor.
Çipleme ve kayıt sistemleri yeni düzenlemenin merkezinde yer alıyor. Satış, bağış veya sahiplendirme yoluyla piyasaya sunulan tüm hayvanların çiplenmesi ve birbiriyle uyumlu çalışan ulusal veri tabanlarına kaydedilmesi zorunlu kılınıyor. Ticari kuruluş sahiplerine uyum için dört yıl süre tanınırken, özel mülkiyetteki evcil hayvanlar için bu geçiş süreci çok daha uzun tutuluyor: Köpeklerin yasanın yürürlüğe girmesinden sonraki 10 yıl, kedilerin ise 15 yıl içinde çiplenmesi gerekiyor. Bu sistem, hem yetkililerin hem de alıcıların hayvanın kökenini takip etmesine ve refah standartlarına uyulup uyulmadığını kontrol etmesine olanak tanıyacak.
Üçüncü ülkelerden yapılan hayvan ithalatı, AB iç pazarıyla aynı katı kurallara tabi tutuluyor. İhracatçıların Avrupa refah standartlarını karşılaması gerekirken, AB Komisyonu onaylı ülke ve yetiştiricilerin listesini yayımlayacak. Satış amaçlı ithal edilen tüm hayvanların, AB sınırını geçmeden en az beş iş günü önce çiplenmiş olması ve varışta ulusal veri tabanına kaydedilmesi şart koşuluyor. Ticari olmayan girişler (insanların kendi evcil hayvanlarını getirmesi) için ise özel bir kayıt sistemi kuruluyor; sahiplerin evcil hayvanlarını gelmeden en az beş gün önce çevrimiçi ortamda kaydetmesi gerekecek.
Yeni sahipler, evcil hayvanlarının kökeni ve geçmişi dahil olmak üzere davranışsal ve tıbbi ihtiyaçları hakkında ayrıntılı bilgi edinecek. İnternet üzerinden verilen satış ilanlarında, hayvanın doğrulanmış verileri ve kayıt durumunun resmi siteden kontrol edilebileceği bir bağlantı bulunması zorunlu olacak. Bu önlemlerle kronik hastalığı veya davranış bozukluğu olan hayvan sayısının azaltılması, ayrıca terk edilen hayvan vakalarının düşürülmesi amaçlanıyor. AB evcil hayvan pazarının yıllık yaklaşık 1,3 milyar avro değerinde olduğu ve satışların %60'ının internetten yapıldığı göz önüne alındığında, bu platformların dolandırıcılık ve kötü muamelenin ana kaynağı olduğu biliniyor.
Yeni kurallar, Avrupa'da hayvanların korunması konusunda bir dönüm noktası teşkil ediyor. Bu düzenlemeler sadece kedi ve köpekleri değil, aynı zamanda haksız rekabetten korunacak dürüst yetiştiricileri de güvence altına alıyor. Gelecekteki evcil hayvan sahipleri, dostlarının uygun koşullarda büyüdüğünden, gerekli bakımı aldığından ve gizli sağlık riskleri taşımadığından emin olabilecekler.



