Astronomowie z Northwestern University opracowali nową metodę obliczeniową, która pozwala lepiej radzić sobie z oślepiającym światłem gwiazd podczas poszukiwania egzoplanet na zdjęciach z teleskopu Jamesa Webba.
Metoda o nazwie FLIP (Physics-based Learning for Imaging Planets) tworzy cyfrowego bliźniaka teleskopu i dokładnie modeluje, jak światło przechodzi przez jego zwierciadła i detektory. Pomaga to uwzględnić drobne niedoskonałości i drgania, które utrudniają standardowe metody przetwarzania obrazów.
Stosując FLIP do istniejących już obserwacji JWST, badacze zwiększyli czułość wykrywania słabych planet 2–15 razy. W danych sprzed dwóch lat dotyczących układu 51 Erydanu metoda po raz pierwszy pozwoliła dostrzec olbrzymią egzoplanetę 51 Eri b na długości fali, przy której dwutlenek węgla w atmosferze planety silnie pochłania światło podczerwone.
Konwencjonalne metody, w tym standardowy KLIP, nie radziły sobie z resztkowym blaskiem gwiazdy i nie zauważały planety. FLIP dał natomiast pewne wykrycie powyżej 5 sigma dokładnie w tym miejscu, w którym jej oczekiwano.
Kierujący badaniami Rodrigo Ferrer-Chávez i współautor Jason Wang zauważają, że teleskopy takie jak JWST nie mogą być całkowicie stabilne: zmiany termiczne i drgania kriochłodziarek powodują przesunięcia rzędu pikometrów. Nowa metoda kompensuje te efekty bez modyfikowania sprzętu teleskopu.
Zespół przetestował FLIP na obserwacjach gwiazd HIP 65426, 51 Erydanu i TYC 5899. We wszystkich przypadkach wynik okazał się wyraźnie lepszy niż w przypadku tradycyjnych podejść.
Badanie opublikowano 4 listopada 2026 roku w czasopiśmie Nature. Jak wpłynie to na przyszłe poszukiwania chłodniejszych i ciemniejszych światów?
Naukowcy mają nadzieję, że FLIP pomoże wydobyć więcej informacji z już zebranych danych JWST i przyda się przy tworzeniu następnej generacji teleskopów, takich jak proponowane obserwatorium Habitable Worlds Observatory.
