Na wschodnim zboczu płaskowyżu Sakkara archeolodzy ponownie natrafili na ślady, które łączą wczesne dynastie Egiptu z rozkwitem Nowego Państwa. Wspólna egipsko-japońska misja pod kierownictwem Najwyższej Rady Starożytności i uniwersytetu w Kanazawie odkryła cztery grobowce i ponad dziesięć pochówków, datowanych odpowiednio na koniec Drugiej — początek Trzeciej dynastii oraz na Osiemnastą dynastię.
Dwie mastaby z cegły mułowej i dwa grobowce skalne pochodzą z przełomu III tysiąclecia przed naszą erą. Jeden z nich znajduje się przy krawędzi północnej części płaskowyżu i ma wzmocnione wapienne wejście do komory grobowej. W pobliżu znaleziono alabastrowy talerz, naczynie cylindryczne i wapienną pieczęć — przedmioty, które, jak się wydaje, towarzyszyły obrzędowi pogrzebowemu tych odległych czasów.
W tym samym sezonie misja oczyściła i częściowo odrestaurowała grecko-rzymski katakumb, odkryte w poprzednich latach. W trakcie prac natrafiono na zmumifikowane szczątki ludzkie, terakotowe modele kaplic pogrzebowych, fragmenty wizerunków Izydy i Afrodyty, kawałki drewnianych sarkofagów oraz ceramikę. Znaleziska te dopełniają obraz wielowiekowego wykorzystywania nekropolii.
Według sekretarza generalnego Najwyższej Rady Starożytności Mohameda Ismaila Khaleda odkrycie wskazuje na to, że cmentarzysko w Sakkarze rozciągało się dalej na północ, niż sądzono wcześniej. Pochówki z Osiemnastej dynastii potwierdzają: po wygnaniu Hyksosów i przywróceniu Memfisowi statusu stolicy Sakkara ponownie stała się miejscem spoczynku elity Nowego Państwa.
Kierujący japońską częścią ekspedycji Nozomu Kawai zauważył, że prace będą kontynuowane w następnym sezonie. Naukowcy liczą na wydobycie większej ilości informacji z jeszcze nieotwartych obszarów. Minister turystyki i starożytności Sherif Fathy podkreślił wkład wspólnych misji w odkrywanie historii cywilizacji egipskiej.
Sakkara, gdzie stoi pierwsza schodkowa piramida Dżosera, już od trzech tysiącleci służy jako zwierciadło, w którym odbijają się zmiany epok, wierzeń i struktur społecznych. Każdy nowy grobowiec dodaje rys do portretu społeczeństwa, w którym przygotowanie do życia pozagrobowego było nie abstrakcyjną ideą, lecz codzienną troską.
Każde nowe odkrycie w Sakkarze przypomina, że uważne badanie warstw przeszłości pomaga lepiej zrozumieć, jak ludzie różnych epok szukali sensu w skończoności życia.
