W indyjskim stanie Bengal Zachodni hiena pręgowana żyje tuż obok ludzi, jednak wielu lokalnych mieszkańców z trudem potrafi ją rozpoznać. Nowe badanie, opublikowane w czasopiśmie „Oryx”, ujawnia, jak skryty tryb życia tego zwierzęcia tworzy luki w wiedzy i komplikuje działania na rzecz jego ochrony.
Naukowcy przeprowadzili ankietę wśród 104 mieszkańców z dwóch bloków dystryktu Purulia. Respondentom przedstawiono zdjęcia pięciu drapieżników i poproszono o opisanie ich wyglądu, diety, zachowania oraz siedliska.
Większość poprawnie zidentyfikowała lamparta, szakala złocistego i lisa bengalskiego, natomiast hienę pręgowaną rozpoznało zaledwie 39 procent ankietowanych. Jej samotny, nocny i skryty tryb życia drastycznie zmniejsza szanse na bezpośrednie spotkania, dlatego obserwacje przeplatają się z folklorem, pogłoskami i rzadkimi, dramatycznymi incydentami.
Mieszkańcy mylą się nawet w nazewnictwie tego zwierzęcia. Niektórzy określają hienę jako „gaadha” – dużego, nocnego samotnika, żywiącego się padliną i zamieszkującego okolice rzek, cmentarzy oraz miejsc kremacji.
Inni natomiast postrzegają ją jako „kuiyu” – zaciekłego, stadnego łowcę, zdolnego do atakowania ludzi i dużych zwierząt. Opisy „kuiyu” często nie odpowiadają biologii gatunku i opierają się na opowieściach starszych osób lub na pojedynczych negatywnych epizodach, które zyskują nieproporcjonalnie duży wpływ.
Rola hieny jako padlinożercy jest postrzegana szczególnie niejednoznacznie. Wielu mieszkańców uznaje, że usuwa ona rozkładające się zwłoki i zmniejsza ryzyko chorób, jednak gdy dzieje się to w pobliżu wioski lub dotyczy miejsc pochówku, pojawia się obawa przed zanieczyszczeniem i niepokój duchowy. Niektórzy wierzą, że spożywanie padliny sprawia, iż zwierzę staje się „szalone” i agresywne.
Autorzy badania podkreślają, że tradycyjne środki mające na celu zmniejszenie konfliktów – takie jak odszkodowania czy ogrodzenia – są w tym przypadku niewystarczające. Należy uwzględnić, w jaki sposób zwierzę jest osadzone w lokalnych opowieściach, lękach i wyobrażeniach. Zaleca się prowadzenie lokalnych programów edukacyjnych z wykorzystaniem materiałów audiowizualnych, które pomogą odróżnić hienę od innych drapieżników i zrozumieć jej rzeczywiste zachowanie.
Ochrona hieny pręgowanej wymaga nie tylko zabezpieczenia jej przed bezpośrednimi szkodami, lecz także pracy z kulturowymi wyobrażeniami, które wokół niej narosły.
