In de Indiase deelstaat West-Bengalen leeft de gestreepte hyena zij aan zij met mensen, maar veel lokale bewoners zouden haar nauwelijks herkennen. Een nieuw onderzoek, gepubliceerd in het tijdschrift Oryx, toont aan hoe de schuwe levenswijze van het dier leidt tot hiaten in de kennis en de instandhoudingsinspanningen bemoeilijkt.
Wetenschappers ondervraagden 104 bewoners van twee blokken in het district Purulia. Deelnemers kregen foto's te zien van vijf roofdieren en werden gevraagd hun uiterlijk, dieet, gedrag en leefgebied te beschrijven.
Hoewel de meeste mensen de luipaard, gouden jakhals en Bengaalse vos correct herkenden, wist slechts 39 procent van de ondervraagden de gestreepte hyena te identificeren. Haar solitaire, nachtelijke en schuwe levenswijze vermindert de kans op directe ontmoetingen drastisch, waardoor waarnemingen vaak verweven raken met folklore, geruchten en zeldzame dramatische incidenten.
Zelfs over de naam van het dier bestaat er verwarring. Sommigen noemen de hyena 'gaadha', wat verwijst naar een grote, nachtelijke eenling die zich voedt met aas en leeft in de buurt van rivieren, begraafplaatsen en crematieplaatsen.
Anderen zien haar echter als een 'kuiya': een woeste jager die in groepen leeft en mensen en grote dieren kan aanvallen. De omschrijvingen van de 'kuiya' stroken vaak niet met de biologische kenmerken van de soort en zijn veeleer gebaseerd op overleveringen van ouderen of op enkele negatieve incidenten die onterecht buitenproportionele invloed krijgen.
De rol van de hyena als aaseter wordt bijzonder dubbelzinnig ervaren. Velen erkennen dat zij rottende karkassen opruimt en het risico op ziekten vermindert, maar wanneer dit in de buurt van een dorp gebeurt of betrekking heeft op begrafenissen, ontstaat er angst voor besmetting en spirituele onrust. Sommigen geloven zelfs dat het eten van aas het dier 'gek' en agressief maakt.
De auteurs van het onderzoek benadrukken dat gebruikelijke maatregelen om conflicten te verminderen – zoals compensaties of afrasteringen – hier onvoldoende zijn. Het is noodzakelijk om rekening te houden met de manier waarop het dier is ingebed in lokale verhalen, angsten en percepties. Aanbevolen wordt om lokale voorlichtingsprogramma's te organiseren met audiovisuele materialen, die helpen de hyena te onderscheiden van andere roofdieren en haar werkelijke gedrag te begrijpen.
Het behoud van de gestreepte hyena vereist niet alleen bescherming tegen directe schade, maar ook werk aan de culturele beelden die eromheen ontstaan.
