Aan de grens tussen wetenschap en natuur, in de barre ijswoestijnen van Antarctica, hebben wetenschappers een onverwachte hulp ontdekt in de strijd tegen kanker. Polytrichastrum alpinum – een mossoort waarvan het tegendeel zou worden bewezen als het 'nederig' zou worden genoemd. Het is een van de hoogste vertegenwoordigers van de mosfamilie, die tot 15-20 centimeter groeit. Het overleven van de extreme omstandigheden van kou en UV-straling dwong de plant om krachtige beschermende verbindingen aan te maken. Een internationaal team van onderzoekers heeft onlangs ontdekt dat dezelfde stoffen in staat zijn om een van de gevaarlijkste ziekten van de mensheid te bestrijden.
Het onderzoek werd uitgevoerd door specialisten van het Korea Polar Research Institute (KOPRI) in samenwerking met wetenschappers van de Chonnam National University. KOPRI, opgericht in 2004, is de leidende wetenschappelijke instelling van Zuid-Korea voor Antarctisch en Arctisch onderzoek. De werkgroep omvatte biologen en veterinaire oncologen: Kim Hoa Phee, Minsu Kim, Hyunsoo Lee, Sang-Ik Park en hun collega's. Poolbiologen verzamelden monsters van het Antarctische mos, terwijl specialisten in veterinaire oncologie de testen uitvoerden op celculturen van hondenborstkanker – een model dat wordt beschouwd als een van de meest representatieve voor het begrijpen van de oncologie bij zoogdieren.
De resultaten, gepubliceerd in het tijdschrift Genes & Genomics (2026), toonden de opmerkelijke werking van het alcoholische mos-extract op kankercellen. Het extract verminderde de levensvatbaarheid van tumorcellen aanzienlijk en beperkte hun vermogen tot migratie en invasie in naburige weefsels aanzienlijk. Op moleculair niveau startten de stoffen uit de plant de stopzetting van de celcyclus en induceerden ze apoptose – het proces van geprogrammeerde celdood van tumorcellen, inclusief de activering van caspase-3, een sleutelmarker van het apoptotische pad. Een belangrijk kenmerk was de selectiviteit van de werking: het extract beïnvloedde voornamelijk de aangetaste structuren, terwijl het gezonde epitheelcellen nauwelijks beschadigde.
De keuze van het onderzoeksmodel – hondenborstkankercellen – is niet toevallig. Kwaadaardige tumoren bij honden ontwikkelen zich via mechanismen die vergelijkbaar zijn met menselijke tumoren, wat dergelijke experimenten van onschatbare waarde maakt voor het zoeken naar nieuwe therapeutische benaderingen. De auteurs van de studie zetten hun gezamenlijke werk voort, waarbij ze de biochemische samenstelling van het actieve extract verfijnen en de specifieke moleculaire verbindingen identificeren die verantwoordelijk zijn voor het anti-tumor effect.
