Monash Üniversitesi'nden araştırmacılar, Antarktika'nın deniz seviyesindeki yükselmeye hazırlanmamız için bize 30 ila 50 yıllık kritik bir zaman penceresi sunduğunu öngörüyor. 20 Haziran 2026 tarihinde Nature dergisinde yayımlanan çalışmaya göre, Antarktika buz tabakası önümüzdeki on yıllarda öngörülebilir bir hızla buz kaybedecek, ancak yüzyılın ortasından itibaren bu tahmin edilebilirlik durumu keskin bir şekilde azalacak.
Antarktika'nın Çevresel Geleceğini Güvence Altına Alma (SAEF) programından araştırma lideri Dr. Felicity McCormack, iklim modellerinin bugüne kadar eriyen buz suları ile okyanus sirkülasyonu arasındaki etkileşimi hafife aldığını belirtiyor. Buz sahanlıkları eridiğinde ortaya çıkan tatlı su, Antarktika kıyılarındaki su kütlelerinin yoğunluğunu değiştirerek sıcak derin deniz akıntılarının (Sirkumpolar Derin Su Akıntısı) buz tabakalarının daha derinlerine nüfuz etmesine ve dolayısıyla erimenin şiddetlenmesine yol açıyor. Bu durum, daha önceki tahminlerde tam olarak hesaba katılmayan temel mekanizmalardan biri olarak öne çıkıyor.
Batı Antarktika bölgesi özellikle savunmasız bir tablo çiziyor: "Kıyamet Günü Buzulu" olarak da bilinen Thwaites Buzulu ve bölgedeki diğer buz sahanlıkları şimdiden istikrarsızlık ve hızlanmış kütle kaybı belirtileri sergiliyor. Batı Buz Tabakası'nın tamamının çökmesi halinde, küresel deniz seviyesinin yaklaşık 3,3 metre yükseleceği ve bu durumun kıyı kentleri ile alçak rakımlı bölgeleri tehdit edeceği öngörülüyor.
Araştırmacıların hesaplamalarına göre, önümüzdeki 30-50 yıllık süreçteki hızlanmış buz erimesi, deniz seviyesindeki yükselmeye mevcut kayıp oranlarının birkaç yılına eşdeğer bir hacim ekleyebilir. Çalışmanın en kritik bulgularından biri de şudur: 2025 yılındaki buz kaybı hızı, emisyon senaryosu veya model karmaşıklığından bağımsız olarak, önümüzdeki birkaç on yılın kayıp oranları için güçlü bir gösterge teşkil ediyor. Bu durum, insanlığın deniz seviyesi değişikliğine uyum planlaması yapmak için nispeten net bir fırsat penceresine sahip olduğu anlamına geliyor.
Ancak 2050–2060 yıllarından sonra öngörülebilirlik azalıyor; doğrusal olmayan süreçler, uzun vadeli geri bildirimler ve iklim senaryolarındaki belirsizlikler baskın hale gelmeye başlıyor. Uluslararası bir iklim bilimci grubu, çok on yıllı tahminlerin iklim uyum politikalarına mutlaka dahil edilmesi gerektiğini vurguluyor. IPCC tahminlerine göre, 2100 yılına kadar deniz seviyesinin 2 metreden fazla yükselmesi durumunda, Avustralya'daki konutların dörtte biri, Pasifik'teki geniş topraklar ve dünyanın diğer alçak bölgeleri ciddi tehlike altında kalabilir.
Araştırmacılar, yerel sirkülasyon süreçleri ile buz ve okyanus arasındaki geri bildirimlere ilişkin verileri modellerine entegre ederek çalışmalarını hassaslaştırmayı planlıyor. Dr. McCormack, mevcut dönemin küresel toplumun öngörülebilir değişikliklere karşı harekete geçebileceği ve kıyı bölgeleri için riskleri azaltabileceği bir fırsat penceresi olduğunun altını çiziyor.
