Brüksel'de düzenlenen Güney Mavi Yüzgeçli Orkinosun Korunması Komisyonu'nun yıllık toplantısında katılımcı ülkeler öncelikli deniz kuşu türlerini ve yüksek riskli bölgeleri belirlediler, ancak yan avın azaltılmasına yönelik bağlayıcı önlemleri bir türlü kabul etmediler. 5–8 Ekim 2026 tarihinde alınan bu karar, albatrosların ve yelkovanların paragat oltalarına takılarak ölmesine ilişkin uzun süredir devam eden sorunu değiştirmeden bırakıyor.
Güney mavi yüzgeçli orkinos (Thunnus maccoyii) Güney Yarım Küre sularında yaşar ve avcılığı, aynı anda binlerce olta atan büyük paragat gemileriyle yapılır. Yemle cezbedilen kuşlar oltaya takılıp boğulur. Tahminlere göre güney denizlerinde her yıl paragat avcılığı nedeniyle yaklaşık otuz bin deniz kuşu ölüyor; ancak verilerin eksikliği nedeniyle belirli bir orkinos türüne ilişkin kesin sayılar mevcut değil.
Komisyon, çoğu IUCN sınıflandırmasına göre hâlihazırda koruma statüsüne sahip olan albatrosların ağırlıkta olduğu on üç öncelikli tür belirledi ve on bir adet 5×5 derecelik ızgara karesini yüksek riskli bölgeler olarak tanımladı. Ancak bu tanımlamalar bağlayıcı gerekliliklerden yoksun kaldı: ne güçlendirilmiş izleme ne de «üçte üç» önleminin (ürkütücü şeritler, geceleyin olta atma, dalların ağırlaştırılması) zorunlu uygulanması kabul edildi.
Avustralya ve Yeni Zelanda'nın önerisine Tayvan karşı çıktı; Japonya ve Güney Kore ise çekince belirttiler. Komisyonda kararlar oybirliğiyle alınır, bu nedenle tek bir karşı çıkan bile önlemleri bloke etmeye yeter. Katılımcılar, benzer gerekliliklerin diğer bölgesel orkinos kuruluşlarında hâlihazırda yürürlükte olmasına rağmen avcılık üzerindeki etkinin ek analizine duyulan ihtiyacı gerekçe gösterdiler.
Bu arada orkinosun kendi stokları toparlanıyor: 2027–2029 yılları için toplam izin verilen kota üç bin ton arttı. Bu, hedef tür söz konusu olduğunda stok yönetimine bilimsel yaklaşımın işlediğini gösteriyor. Ancak ekolojik olarak bağlantılı türler — deniz kuşları — aynı ilgiden yoksun kalıyor; oysa onların ölümü doğrudan avcılık yöntemleriyle bağlantılı.
Durum, karmaşık bir sistemdeki arızayı andırıyor: bir unsur — orkinos popülasyonu — normale dönerken, bir diğeri — okyanus kuşları topluluğu — sayıca azalmaya devam ediyor. Riskli bölgelerde bağlayıcı eylemler ve hâlihazırda var olan kuralların denetimi olmadan ilerleme yalnızca kâğıt üzerinde kalıyor.
Uluslararası balıkçılık kuruluşları, üye ülkeler yalnızca ticari değeri olan türlere değil, tüm bağlantılı türlere aynı ölçüde sıkı standartları uyguladıklarında deniz ekosistemlerini etkili biçimde koruyabilirler.
