Eylülde, Dünya Gergedan Günü'nün kutlandığı gün, şu soru yeniden gündeme geliyor: Bir türün yalnızca hayatta kalmasını değil, çoktan yok olduğu sayılan yerlere geri dönmesini sağlayan şey tam olarak nedir?
Son vahşi kuzey beyaz gergedanının 1983 yılında öldürüldüğü Uganda'da, artık yeniden güney beyazları otluyor. Dört birey Kidepo Vadisi ulusal parkına, dört birey daha Ajai koruma alanına getirildi. Uganda Yaban Hayatı Kurumu uzmanlarının belirttiği gibi, yer değiştirme risklerin dağıtılmasına yardımcı oluyor.
Onlarca yıl süren iç savaşın bölgeyi «sessiz park»a dönüştürdüğü Mozambik'teki Zinave ulusal parkında, 2022 yılından bu yana 64 beyaz ve kara gergedan salındı. En az beş sağlıklı kara gergedan yavrusu dünyaya geldi. Otçullar olarak gergedanlar, yangın riskini azaltarak ve diğer hayvanlar için koşullar yaratarak çayır ekosistemlerini destekliyor.
Hindistan'daki Manas ulusal parkında, 2006 ile 2021 yılları arasında 42 büyük tek boynuzlu gergedan yerleştirildi. Araştırmacılar kırk yavrunun doğduğunu kaydetti — bu, başarılı uyumun bir göstergesi. Ancak kaçak avcılık sürekli bir tehdit olarak kalıyor.
Nepal'de büyük tek boynuzlu gergedan nüfusu yüzde 16,6 arttı ve 752 bireye ulaştı. Bununla birlikte GPS tasmaları, yerleri değiştirilen hayvanların su ve kaliteli otlaklar ararken büyük mesafeler kat ettiğini gösterdi. Başarı yalnızca sayılarla ölçülemez: yaşam alanlarının sağlığı ve dayanıklılığı da en az o kadar önemlidir.
Böylece gergedanların geri dönüşü, yalnızca kaçak avcılardan korunmayı değil, aynı zamanda popülasyonları uzun vadede destekleyebilecek eksiksiz ekosistemlerin yeniden kurulmasını da gerektiriyor.
