Vào tháng Chín, vào ngày mà người ta kỷ niệm Ngày Tê giác Thế giới, câu hỏi lại được đặt ra: điều gì thực sự cho phép một loài không chỉ sống sót mà còn trở lại nơi mà nó từng bị coi là đã tuyệt chủng.
Ở Uganda, nơi con tê giác trắng phương Bắc hoang dã cuối cùng bị giết vào năm 1983, nay những con tê giác trắng phương Nam lại gặm cỏ. Bốn cá thể được đưa đến Vườn quốc gia Kidepo Valley và bốn cá thể khác — đến Khu bảo tồn Ajai. Việc tái định cư giúp phân tán rủi ro, như các chuyên gia của Cơ quan Động vật Hoang dã Uganda nhận định.
Ở Mozambique, tại Vườn quốc gia Zinave, nơi những thập kỷ nội chiến đã biến vùng đất này thành một «công viên im lặng», kể từ năm 2022 người ta đã thả 64 con tê giác trắng và đen. Ít nhất năm con tê giác đen non khỏe mạnh đã chào đời. Là động vật ăn cỏ, tê giác duy trì các hệ sinh thái đồng cỏ, giảm nguy cơ cháy rừng và tạo điều kiện cho các loài động vật khác.
Ở Ấn Độ, tại Vườn quốc gia Manas, từ năm 2006 đến năm 2021 người ta đã tái định cư 42 con tê giác một sừng lớn. Các nhà nghiên cứu đã ghi nhận sự ra đời của bốn mươi con non — một dấu hiệu của sự thích nghi thành công. Tuy nhiên, nạn săn trộm vẫn là mối đe dọa thường trực.
Ở Nepal, quần thể tê giác một sừng lớn đã tăng 16,6 phần trăm và đạt 752 cá thể. Đồng thời, vòng cổ GPS cho thấy những con vật được tái định cư phải vượt qua những quãng đường dài để tìm nước và đồng cỏ chất lượng. Thành công không thể chỉ đo bằng con số: sức khỏe và tính bền vững của môi trường sống cũng quan trọng không kém.
Như vậy, việc đưa tê giác trở lại không chỉ đòi hỏi bảo vệ khỏi những kẻ săn trộm mà còn phải phục hồi các hệ sinh thái trọn vẹn, có khả năng duy trì quần thể trong dài hạn.
