Cardano'nun kurucusu Charles Hoskinson, blockchain'in önümüzdeki beş-on yıl içinde yapay zekâyı, tıpkı bir zamanlar kripto paranın kriptografiyi içine alması gibi yutacağını iddia ediyor. Açıklama Deeptech Insights podcast'inde yapıldı ve yatırımcıların dikkatini hemen çekti, çünkü söz konusu olan moda bir trend değil, devasa sermayelerin yeniden dağıtımı.
Hoskinson, mevcut yapay zekâ patlamasının dengesiz matematiğine işaret ediyor. Veri merkezi harcamaları her yıl on kat artıyor, ancak enerji şebekeleri fiziksel olarak bu hıza yetişemiyor. OpenAI ve Anthropic gibi şirketler modellerin ön eğitimine milyarlar harcıyor, ama sürdürülebilir kâra daha çok var. Ona göre bu, 1990'lı yılların sonundaki fiber optik patlamasını andırıyor; o dönemde döşenen kabloların %90'i neredeyse on yıl boyunca atıl kalmıştı.
Hoskinson devasa veri işleme merkezleri yerine dağıtık bir altyapı öneriyor: sıradan akıllı telefonlar ve kullanıcıların GPU'ları bir ağda birleşiyor, kripto para ise koordine edici katman işlevi görüyor. Blockchain, merkezî yapay zekânın üstesinden gelmekte zorlandığı üç kilit sorunu çözüyor: ajanlar arasında anında ödemeler, ortak hizalama (alignment) kuralları ve telif ödemeleri için veri kökeninin izlenmesi.
Özellikle yönetişim sorunu büyük önem taşıyor. Bugün her şirket, bir modelin hangi davranışının kabul edilebilir sayılacağına kendisi karar veriyor. Merkeziyetsiz bir ağ, tıpkı Bitcoin veya Ethereum protokollerinin tüm düğümler için kurallar koyması gibi, tüm katılımcılar için bağlayıcı ortak kurallar belirleyebilirdi. Bu sadece teknik bir ayrıntı değil — yapay zekâ ajanlarının dünyasında sermaye ve bilgi akışlarını nihayetinde kimin kontrol edeceği sorusudur.
Yatırımcı açısından tablo şöyle görünüyor: büyük fonlar merkezî veri merkezlerine milyarlar akıtırken, daha ucuz ve daha dayanıklı çözümler çevrede büyüyebilir. Dağıtık yapay zekânın koordinasyonunu sağlayan token'lara yatırılan para, Hoskinson'ın öngörüsü gerçekleşirse kazançlı çıkabilir. Aynı zamanda düzenleyici gecikmeler — onun tahminine göre CLARITY Act 2029 yılından önce geçmeyecek — belirsizliği artırıyor.
Tarih, gerçek para ortaya çıktığında kripto paranın komşu alanlardan en iyi uzmanları nasıl kendine çektiğini zaten göstermişti. Yapay zekâ da bu yolu izlerse, soru blockchain'in kazanıp kazanmayacağı değil, yatırımcının merkezî devler enerji ve kâr sınırlarına çarpmadan önce portföyünü yeniden yapılandırıp yapılandıramayacağıdır.
Sonuçta para her zaman en verimli koordinasyon yolunu arar — ve kripto para, yapay zekânın enerji sistemlerini tüketmeden ve iktidarı birkaç şirketin elinde toplamadan ölçeklenmesini sağlayacak tam da o mekanizma olabilir.
