Yirmi beşten fazla eğitim bakanı, yapay zekâ çağında eğitimi ortak iyilik olarak korumaya yönelik ortak bir bildiriyi kabul etmek üzere 2026 yılının 8-11 Eylül tarihlerinde UNESCO genel merkezinde bir araya gelecek.
Kuruluşun yıllık amiral gemisi forumu olan Digital Learning Week bu yıl üç temaya odaklanıyor: sentetik bilgi dünyasında neyin gerçek sayılacağı, yapay zekânın eğitim sistemlerinde yarattığı sürtüşmeler ve veri egemenliğinden topluluk temelli yaklaşımlara kadar açılan yeni ufuklar.
Bildiri, UNESCO'nun daha önce yayımladığı belgelerin devamı niteliğinde olacak: 2023 yılına ait üretken yapay zekâ kılavuzu ve 2024 yılına ait öğretmen ve öğrenciler için yeterlilik çerçevesi. Gerçek bir okulda bu şöyle görünebilir: öğretmen ders açıklamasını platforma yükler, algoritma ödev seçenekleri önerir, ancak nihai karar ve değerlendirme öğretmende kalır ve öğrenci verileri ulusal altyapıdan çıkmaz.
Bu şimdilik, yüzden fazla ülkede düzenlenen çalıştaylarla ve müfredat geliştirmede 58 devletin desteğiyle güçlendirilmiş siyasi bir girişim. Akademik başarı veya erişim eşitliği üzerindeki uzun vadeli etkiye dair somut rakamlar açık kaynaklarda yer almıyor; araştırmalar pilot veriler ve UNESCO kürsülerinin anketleriyle sınırlı. Bildirinin farklı dijitalleşme düzeylerine ve farklı finansman modellerine sahip ülkelerde nasıl işleyeceği bilinmiyor.
Görünürdeki uyumun ardında küresel normlar ile ulusal egemenlik arasında bir gerilim gizli: yapay zekâ kullanımının 'etik' olarak neyin sayılacağını tam olarak kim belirliyor ve büyük platformlar özel kaldığında altyapı maliyetlerini kim üstleniyor?
Mesele bildirinin kabul edilip edilmeyeceği değil, sonuçta kimin çıkarlarını koruyacağı: öğrencilerin mi, öğretmenlerin mi, yoksa teknoloji sağlayıcılarının mı?
