Podczas układania nowoczesnego wodociągu na południu Anglii archeolodzy niespodziewanie natrafili na pięć doskonale zachowanych drewnianych studni, które przez wieki zaopatrywały w wodę to samo miejsce.
Wykopaliska prowadzono na północ od Southampton w Hampshire przed budową 19-kilometrowego rurociągu Southampton Link Main, finansowanego przez Southern Water. Zespół UCL Archaeology South-East odkrył konstrukcje tuż nad naturalnym źródłem, do którego ludzie, jak się wydaje, powracali po wodę przez stulecia.
Cztery studnie pochodzą z wczesnej epoki żelaza. Budowano je z wydrążonych pni dębowych, które pionowo opuszczano do jam; największa osiągała 70 centymetrów średnicy. Datowanie radiowęglowe jednej z nich wskazało okres między 719 a 396 rokiem przed naszą erą. Na niektórych belkach zachowały się ślady topora, a jedną studnię naprawiono nawet w starożytności — fragment drewnianej łopaty posłużył jako podpora.
Piątą studnię zbudowano już w czasach rzymskich, a jej konstrukcja wyraźnie się różni: zamiast całego pnia wykopano płytką prostokątną jamę i wyłożono ściany deskami oraz palikami. Znaleziona wokół ceramika pokazuje, że ze źródła korzystano nadal po rzymskim podboju Brytanii w 43 roku naszej ery.
Zachowanie drewna tłumaczą szczególne warunki: wilgotna, uboga w tlen gleba wokół źródła nie pozwalała drewnu ulegać rozkładowi. Kierowniczka wykopalisk Rachel Geoghegan zauważa, że takie drewniane konstrukcje z tego okresu spotyka się rzadko, a szczegóły — od śladów topora po sposoby naprawy — pozwalają zajrzeć w codzienne życie dawnych mieszkańców.
Odkrycie podkreśla, jak trwałe były miejscowe źródła wody: to samo miejsce służyło ludziom zarówno w epoce żelaza, jak i za Rzymian, mimo zmiany technologii i kultur. Współczesny rurociąg, mający rozwiązać problemy suszy, odsłonił tym samym ślady starożytnej praktyki inżynieryjnej, która opierała się na tych samych zasobach naturalnych.
Starożytne studnie przypominają, że umiejętność oszczędnego korzystania z wody i dostosowywania konstrukcji do warunków terenu pozostaje kluczem do zrównoważonego zaopatrzenia w wodę także dziś.
