Tijdens de aanleg van een moderne waterleiding in het zuiden van Engeland stuitten archeologen onverwacht op vijf uitstekend bewaarde houten waterputten die eeuwenlang dezelfde plek van water hebben voorzien.
De opgravingen vonden plaats ten noorden van Southampton in Hampshire, voorafgaand aan de aanleg van een 19 kilometer lange pijpleiding, de Southampton Link Main, gefinancierd door Southern Water. Het team van UCL Archaeology South-East ontdekte de bouwwerken pal boven een natuurlijke bron, waar mensen blijkbaar eeuwenlang terugkeerden om water te halen.
Vier waterputten dateren uit de vroege ijzertijd. Ze werden gebouwd van uitgeholde eikenstammen die verticaal in kuilen werden neergelaten; de grootste had een diameter van 70 centimeter. Koolstofdatering van een van hen leverde een datering op tussen 719 en 396 jaar voor onze jaartelling. Op sommige balken zijn sporen van een bijl bewaard gebleven, en één put werd in de oudheid zelfs gerepareerd — een stuk van een houten schep werd als steun gebruikt.
De vijfde put werd al in de Romeinse tijd gebouwd, en de constructie wijkt duidelijk af: in plaats van een massieve stam groef men een ondiepe rechthoekige kuil en bekleedde men de wanden met planken en palen. Het aardewerk dat eromheen werd gevonden, toont aan dat de bron ook na de Romeinse verovering van Brittannië in 43 jaar van onze jaartelling in gebruik bleef.
De goede staat van het hout is te verklaren door bijzondere omstandigheden: de vochtige, zuurstofarme bodem rond de bron verhinderde dat het hout verging. Opgravingsleider Rachel Geoghegan merkt op dat zulke houten constructies uit die periode zeldzaam zijn, en dat de details — van bijlmarkeringen tot reparatiewijzen — een kijkje geven in het dagelijks leven van de oude bewoners.
De vondst benadrukt hoe duurzaam de plaatselijke waterbronnen waren: dezelfde plek diende mensen zowel in de ijzertijd als onder de Romeinen, ondanks de verandering van technologie en cultuur. De moderne pijpleiding, bedoeld om droogteproblemen op te lossen, legde zo de sporen bloot van een oude ingenieurskunst die op dezelfde natuurlijke hulpbronnen steunde.
De oude waterputten herinneren eraan dat het zorgvuldig gebruiken van water en het aanpassen van constructies aan de plaatselijke omstandigheden ook vandaag de sleutel blijft tot een duurzame watervoorziening.
