We wrześniu 2026 roku badacze poinformowali o odkryciu nowego gatunku beznogiego płaza — cecylii Gegeneophis chandgadi — w rejonie Chandgad w dystrykcie Kolhapur na północy Ghatów Zachodnich w Maharasztrze. To odkrycie, dokonane przez zespół z Zoological Survey of India i kilku uniwersytetów, podkreśla, jak niewiele wiemy o życiu pod powierzchnią nawet w gęsto zaludnionych regionach.
Cecylie to skryte stworzenia prowadzące podziemny tryb życia, często przypominające dżdżownice lub ślepe węże. Nowy gatunek nazwano na cześć lokalnego dialektu chandgadi, oddając hołd językowej i kulturowej tożsamości regionu, a także wiedzy miejscowych, którzy pomogli naukowcom znaleźć osobnika we wsi Buzawale. Zwierzę zamieszkuje nie lasy rezerwatowe, lecz tereny mieszkalne i rolnicze, gdzie ludzie wiodą codzienne życie.
Ghaty Zachodnie pozostają centrum różnorodności indyjskich cecylii: spośród 41 znanych w kraju gatunków większość jest endemiczna właśnie dla tego pasma górskiego. Wraz z odkryciem Gegeneophis chandgadi liczba gatunków rodzaju Gegeneophis w Indiach osiągnęła dwanaście, przy czym jedenaście z nich jest ściśle związanych z Ghatami. Takie znaleziska pokazują, że nawet w krajobrazach zmienionych przez człowieka zachowuje się unikalna podziemna fauna, o której wciąż mamy jedynie fragmentaryczne wyobrażenie.
Odkrycie stało się możliwe dzięki połączeniu analizy molekularnej, pomiarów morfologicznych i obserwacji terenowych. Naukowcy podkreślają, że bez udziału miejscowych, których tradycyjna wiedza pomogła zlokalizować gatunek, praca mogłaby się przeciągnąć na lata. To przypomina, że postęp naukowy często opiera się na ścisłej współpracy z tymi, którzy na co dzień stykają się z przyrodą.
Takie znaleziska każą zrewidować utarte wyobrażenie o „dzikiej” przyrodzie jako o czymś odległym i nietkniętym. Okazuje się, że kluczowe elementy bioróżnorodności mogą istnieć dosłownie pod nogami w ogrodach i na polach, jeśli tylko nauczymy się je dostrzegać i cenić.
Każde takie odkrycie to kolejny argument na rzecz troskliwego stosunku do gleby i krajobrazów, które uważamy za zwyczajne.
