W lesie Nyekweri na skraju rezerwatu Masai Mara sygnał GPS nagle się urwał. Badacze znaleźli samicę pangolina olbrzymiego o imieniu Naserian pod przewodem elektrycznym — jednym z wielu, które teraz przecinają niegdyś otwarte ziemie.
W Kenii pozostało mniej niż trzydzieści pangolinów olbrzymich i niemal wszystkie żyją właśnie tutaj. Od 2022 roku piętnaście osobników zginęło w tym rejonie, a czternaście z nich — od porażenia prądem. Kłusownictwo, długo uważane za główne zagrożenie, zeszło na drugi plan: pangoliny nie potrafią przeskoczyć ogrodzenia, a zwijając się w kłębek, stają się łatwym celem dla elektryczności.
Ziemie przodków Masajów podzielono na prywatne działki, a lasy wycięto pod uprawy i pastwiska. Ponad osiemdziesiąt procent lasu Nyekweri zniknęło w ciągu dwudziestu lat. Pojawiły się setki kilometrów ogrodzeń elektrycznych, które chronią bydło przed drapieżnikami, ale przecinają szlaki pangolinów. Według danych projektu The Pangolin Project zwierzęta przekraczają co noc dziesiątki prywatnych posiadłości.
Miejscowi mieszkańcy znaleźli kompromis. Zamiast usuwać ogrodzenia, dobrowolnie wyłączają elektryczność na dwóch–trzech dolnych przewodach. Tak już zrobiono na stu trzydziestu czterech kilometrach ogrodzeń — niemal połowie wszystkich ewidencjonowanych. Pangoliny przechodzą pod nimi, a duże bydło i drapieżniki pozostają po drugiej stronie. Właściciele ziemscy, tacy jak Peter Ole Tompoi i Ben Sulel, sami przekonali się o korzyściach: pangoliny zjadają miliony termitów i mrówek rocznie, nie ruszając upraw.
Projekt łączy proste zmiany w ogrodzeniach z długoterminowymi porozumieniami: rodziny otrzymują wypłaty za zachowanie lasu i odtworzenie korytarzy. Ponad sześć tysięcy hektarów zostało już objętych ochroną. System EarthRanger śledzi oznakowane zwierzęta i ostrzega o zbliżaniu się do niebezpiecznych odcinków.
Zmiany zachodzą stopniowo i nie wszyscy jeszcze zgadzają się wyłączać przewody, jednak liczba uczestników rośnie. Najważniejsze to zrozumieć, że bezpieczne przejście dla pangolina nie wymaga rezygnacji z dotychczasowego trybu życia.
