De regering van president Trump heeft op vrijdag 10 juli 2026 een regeling aangenomen die de bescherming van de leefomgeving van bedreigde diersoorten aanzienlijk versoepelt. Deze wijziging heeft betrekking op de definitie van het begrip 'schade' in de Endangered Species Act, de belangrijkste Amerikaanse milieuwet die al meer dan vijftig jaar van kracht is.
Voorheen viel onder 'schade' ook de aanzienlijke aanpassing of verslechtering van een leefgebied die dieren belemmert in hun zoektocht naar voedsel, beschutting of voortplanting. Het Hooggerechtshof bevestigde deze interpretatie al in 1995. Voortaan wordt de vernietiging van een nest of leefomgeving echter niet langer als onwettig beschouwd.
De nieuwe regels maken deze gebieden toegankelijk voor boringen, mijnbouw, landbouw en projectontwikkeling. Milieubeschermers spreken van de ernstigste verzwakking van de natuurbescherming in een halve eeuw tijd. Veel diersoorten kampen nu al met een tekort aan geschikte leefgebieden, en deze extra druk zou hun uitsterven kunnen versnellen.
Het ministerie van Binnenlandse Zaken en het ministerie van Handel stelden dat zij de wet terugbrengen naar de oorspronkelijke bedoeling. Volgens hen werd de wet de afgelopen jaren misbruikt om legale activiteiten te blokkeren. "Federale instanties hebben de ESA misbruikt om rechtmatig landgebruik in de weg te staan", verklaarde minister van Binnenlandse Zaken Doug Burgum.
De National Mining Association verwelkomde het besluit. Tegelijkertijd bestempelden zestien procureurs-generaal, waaronder die van de staten Californië en New York, de onderbouwing van de wijziging als "willekeurig en in strijd met de wet".
De publieke consultatie over de nieuwe regel leverde circa 220.000 reacties op. Bijna 99 procent van de indieners uitte hun ongenoegen over de maatregel. Zelfs enkele overheidsinstanties uit Republikeinse staten waarschuwden voor de ernstige gevolgen.
Diverse voorbeelden illustreren de werking van de oude regel. Kerkuilen hebben bijvoorbeeld ongerepte stranden nodig om te nestelen. De kokadespecht is voor zijn voortbestaan afhankelijk van oude dennenbossen. De Californische tijgersalamander heeft seizoensgebonden poelen nodig om te kunnen overleven. Het vernietigen van deze leefgebieden zonder de dieren direct te doden, wordt voortaan niet langer als schadelijk beschouwd.
Milieuorganisatie Earthjustice bereidt inmiddels een rechtszaak voor. Mocht de zaak echter bij het huidige Hooggerechtshof belanden, dan kan de conservatieve meerderheid de wijziging definitief verankeren. Wat betekent dit voor soorten die momenteel al op de rand van de afgrond balanceren?
Juristen merken op dat projecten zelden volledig werden stopgezet vanwege de bescherming van leefgebieden. Meestal ontwikkelden bedrijven plannen om de schade aan de natuur tot een minimum te beperken. Nu deze regels zijn versoepeld, zullen dergelijke prikkels grotendeels verdwijnen.
