De tweede ronde van de Peruaanse presidentsverkiezingen op 7 juni 2026 vindt plaats tegen een achtergrond van diep wantrouwen in de instituties, maar uiteindelijk zullen economische beperkingen, en niet ideologische slogans, de uitslag bepalen. In de afgelopen vijf jaar kende het land drie voortijdige presidentswissels, maar volgens gegevens van de Centrale Reservebank van Peru blijft de export van koper en goud goed voor ruim 60 procent van de deviezeninkomsten. Dit vormt een structurele barrière voor de radicale hervormingen die de kandidaten beloven.
Historisch gezien vertoont Peru een vast patroon: na periodes van politieke turbulentie keren kiezers terug naar kandidaten die voorspelbaarheid garanderen voor het bedrijfsleven en investeerders. Een vergelijkbare dynamiek was te zien na de crisis van 2000, toen een gematigde technocraat de overwinning behaalde in plaats van een populist. Vandaag de dag herhaalt deze situatie zich: hoewel de armoede volgens INEI-cijfers uit 2024 is gestegen naar 27,6 procent, behouden mijnbouwbedrijven hun invloed op de regionale economie en de vakbonden.
De belangrijkste spelers — het grootbedrijf, de vakbonden van mijnwerkers en de regionale elites — zijn het over één punt eens: er is behoefte aan een voorspelbaar fiscaal beleid en contractzekerheid. Zelfs centrumlinkse krachten die in het openbaar kritiek uiten op het neoliberalisme, zijn in de praktijk afhankelijk van de inkomsten uit de grondstoffenexport. Deze onderliggende convergentie van belangen maakt het onwaarschijnlijk dat er een kandidaat aan de macht komt die de spelregels radicaal kan veranderen.
De meest waarschijnlijke uitkomst is de winst van een gematigde kandidaat die pleit voor macro-economische discipline in combinatie met een gematigde sociale retoriek. Dit scenario wordt gestaafd door het feit dat grote investeerders hun kapitaal al naar stabielere rechtsgebieden zijn gaan verplaatsen bij de eerste tekenen van populistische beloftes. Het tegenovergestelde scenario — een overwinning van een radicale kandidaat — zou ofwel een scherpe daling van de koperprijs tot onder de 3,5 dollar per pond vereisen, ofwel een grootschalig schandaal rond de zittende macht in de drie maanden voorafgaand aan de stemming.
De belangrijkste indicator die de richting van de campagne al in april 2026 zal aangeven, is de uitspraak van het Constitutioneel Hof over de belastingvoordelen voor mijnbouwbedrijven. Indien het hof de huidige contracten bevestigt, versterkt dit de positie van de gematigde kandidaten. In het andere geval zullen de kansen voor populisten aanzienlijk toenemen.
Waarnemers kunnen beter dit juridische vonnis in de gaten houden dan de verkiezingsdebatten: het zal het werkelijke machtsevenwicht tussen instituties en economische belangen blootleggen nog voordat de officiële campagne goed en wel is begonnen.
