Ondanks de wereldwijde trend van dalende rentetarieven blijft de Bank van Japan de tegenovergestelde richting inslaan, al gebeurt dit uiterst behoedzaam en met oog voor de kwetsbaarheid van de economie.
Structurele factoren bepalen dit pad: een enorme staatsschuld van meer dan 250% van het bbp, een vergrijzende bevolking en een sterke afhankelijkheid van de export. Deze beperkingen maken een abrupte verkrapping van het beleid onmogelijk, zelfs nu de inflatie de doelstelling van 2% nadert. Hoewel recente cijfers een gestage loongroei laten zien, zorgt dit vooralsnog niet voor voldoende inflatoire druk om agressieve maatregelen te rechtvaardigen.
Op dit moment spelen de bewegingen van de yen en de loononderhandelingen in het voorjaar van 2025 een cruciale rol. Terwijl de overheid en het bedrijfsleven baat hebben bij een zwakke munt om de export te steunen, wil de Bank van Japan een herhaling van valuta-interventies voorkomen. De onderhuidse afstemming van belangen tussen exporteurs en de autoriteiten remt een meer daadkrachtige renteverhoging af.
Ervaringen uit de periode 2016–2019 tonen aan dat pogingen tot snelle normalisatie leidden tot een forse appreciatie van de yen en een industriële neergang. Hoewel de inflatie tegenwoordig hardnekkiger is, blijft de kloof in productiviteit tussen Japan en de Verenigde Staten druk uitoefenen op de munt.
Het meest waarschijnlijke scenario is een geleidelijke verhoging van de beleidsrente naar 0,75–1% tegen het einde van 2026. Dit proces hangt nauw samen met het bewijs van een structurele loonstijging boven de 3% en het aanhouden van een inflatie die dicht bij de doelstelling ligt. Twee belangrijke risico's — een abrupte afkoeling van de wereldeconomie of een onverwachte aansterking van de yen — zouden de normalisatie naar een later tijdstip kunnen verschuiven.
De belangrijkste graadmeter voor de komende vier tot acht weken zijn de resultaten van de loononderhandelingen in de lente en de daaropvolgende verklaringen van de centrale bank over de inflatieverwachtingen. Deze gegevens zullen uitwijzen of het momentum voor verdere verkrapping aanhoudt.
Beleggers doen er goed aan rekening te houden met een gematigde stijging van de rentes op Japanse staatsobligaties en de koers van de yen nauwgezet te volgen als graadmeter voor beleidswijzigingen.
