NASA gần đây đã tiến hành thử nghiệm thực địa đối với trí tuệ nhân tạo có thể giúp các sứ mệnh khám phá Hệ Mặt Trời trong tương lai hiệu quả hơn.
Vào tháng Bảy năm 2026, tại bãi thử của Virginia Tech Transportation Institute ở Blacksburg, bang Virginia, nhóm ASTRA (Adaptive Sensing Technology for Responsive Autonomy) cùng các đối tác từ Noblis đã thử nghiệm một đội gồm ba robot.
Máy bay không người lái chọn vùng quan tâm dựa trên các mục tiêu ban đầu do con người đặt ra. Sau đó, hệ thống đánh giá rủi ro và giá trị khoa học, chọn ra robot nào sẽ xử lý nhiệm vụ tốt hơn.
Đội robot liên tục kiểm tra môi trường xung quanh, điều chỉnh kế hoạch theo thông tin mới và báo cáo lại cho con người. Nó không từ bỏ nhiệm vụ ban đầu, nhưng có thể huy động thêm một robot để nghiên cứu phát hiện bất ngờ.
Mục tiêu của dự án là tạo ra một sự tiếp nối đáng tin cậy cho đội ngũ khoa học con người ở những nơi không thể điều khiển trực tiếp: trong các sứ mệnh xa xôi hoặc ở những khu vực nguy hiểm trên Mặt Trăng và Sao Hỏa.
Hệ thống không chỉ tính đến dữ liệu khách quan — khoảng cách, tốc độ, khả năng sẵn sàng của robot — mà còn cả các ưu tiên chủ quan: thông tin mới quan trọng đến mức nào so với kế hoạch ban đầu và liệu rủi ro có thể chấp nhận được hay không.
«Chúng tôi muốn các sứ mệnh có thể làm những điều mà trước đây không thể, vì trên khoang không có ai đồng thời cân nhắc tất cả các tiêu chí này», — Bethany Theiling, trưởng dự án ASTRA thuộc Trung tâm Bay Không gian Goddard, cho biết.
Các cuộc thử nghiệm cho thấy đội robot có khả năng tự đưa ra quyết định, dựa trên năng lực của mình và các ưu tiên của nhóm.
Tham gia thử nghiệm còn có Aurora Engineering và Đại học Tulsa. Dự án hướng tới việc để robot mang về nhiều dữ liệu khoa học hơn và tăng tốc các phát hiện mà không cần con người can thiệp liên tục.
Thuật ngữ «bầy đàn AI» (hay «công nghệ bầy đàn», «trí tuệ bầy đàn») là một tiếng lóng chuyên môn, một từ sao phỏng từ tiếng Anh AI swarm hoặc swarm robotics.
AI — trí tuệ nhân tạo.
Bầy đàn — bắt nguồn từ từ «bầy» (như ở ong, kiến, châu chấu hoặc đàn chim).
