Ở miền nam Thổ Nhĩ Kỳ, tại địa điểm của thành phố cổ Antioch ad Cragum, một nhà tắm La Mã nhỏ vào cuối thế kỷ II — đầu thế kỷ III sau Công nguyên đã trải qua một sự biến đổi bất ngờ. Thay vì vẫn là một di tích của sự xa hoa với những bức tường đá cẩm thạch, tranh khảm và trần vòm được vẽ trang trí, nó đã biến thành một tổ hợp sản xuất lớn chuyên làm rượu vang và dầu ô liu.
Các nhà khảo cổ dưới sự lãnh đạo của Emlyn Dodd và L. Rodriguez đã phát hiện trong “Nhà tắm nhỏ” nằm ngoài cổng chính của thành phố những chiếc máy ép bằng đá, một cối xay ô liu, các kênh dẫn chất lỏng và những chiếc chum lớn. Một trong số đó, được cải tạo từ một bể nước lạnh trước đây, có sức chứa khoảng 2900 lít — gấp đôi so với một bồn tương tự tại một xưởng làm rượu vang khác của cùng khu định cư.
Việc cải tạo diễn ra vào thời kỳ Hậu La Mã, khoảng giữa thế kỷ IV và VII. Nửa phía bắc của tòa nhà đã được trang bị lại hoàn toàn: các sàn khảm bị phá hủy một phần để lắp đặt thiết bị, còn các hệ thống dẫn nước được điều chỉnh để thu nước ép và dầu. Các nhà nghiên cứu lưu ý rằng đây là cơ sở nông nghiệp lớn nhất được biết đến cho đến nay nằm bên trong tường thành của Antioch.
Những ví dụ tương tự về việc chuyển đổi mục đích sử dụng các công trình hoành tráng cũng xuất hiện ở các vùng khác của Địa Trung Hải. Vào thời Hậu cổ đại, các thành phố đối mặt với sự suy giảm dân số và sự thay đổi trong các ưu tiên kinh tế, vì vậy cư dân thích sử dụng những bức tường và sàn nhà kiên cố đã có sẵn hơn là xây dựng các công trình mới từ đầu.
Điều thú vị là trước đây tại chính Antioch người ta đã tìm thấy những xưởng làm rượu vang và xưởng ép dầu riêng lẻ, nhưng việc sản xuất kết hợp trong cùng một tòa nhà lại là điều hiếm gặp đối với khu vực này. Thể tích của các chum và sự hiện diện của thiết bị chuyên dụng cho thấy quy mô đáng kể, mặc dù những con số chính xác về sản lượng vẫn còn ở mức gần đúng.
Việc biến nhà tắm thành xưởng cho thấy các cộng đồng thời Hậu cổ đại đã thích nghi cơ sở hạ tầng được thừa hưởng với những nhu cầu mới như thế nào. Thay vì bỏ hoang một công trình tốn kém, người ta đã chuyển hướng nó sang sản xuất những sản phẩm phục vụ cả tiêu dùng địa phương lẫn khả năng buôn bán.
Những phát hiện như vậy nhắc nhở rằng ngay cả những công trình kiên cố nhất của quá khứ vẫn tiếp tục phục vụ, nếu con người tìm được cho chúng một công dụng mới phù hợp với hoàn cảnh hiện tại.
