BM Genel Kurulu 4 Eylül 2026 tarihinde "Haritayı Düzeltin" kararını oyladı. Belge, geleneksel Mercator haritası yerine Equal Earth projeksiyonunun daha yaygın kullanılmasını tavsiye ediyor.
Kararı, Afrika Birliği'nin desteğiyle Togo başlattı. Fransa ve Birleşik Krallık dahil 164 devlet lehte oy kullandı. Sadece ABD karşı çıktı, altı ülke ise çekimser kaldı.
1569 yılında oluşturulan Mercator projeksiyonu boyutları çarpıtıyor: Afrika haritada Grönland ile kıyaslanabilir görünüyor, oysa gerçekte 14 kat daha büyük. 2018 yılında bir grup haritacı tarafından geliştirilen Equal Earth ise kıtaların gerçek alanlarını koruyor.
Afrika Birliği bu projeksiyonu daha Şubat ayında onaylamıştı. Şimdi BM kararı, ölçeklerin doğru gösterilmesinin önemli olduğu okullarda, medyada ve uluslararası kuruluşlarda kullanımını teşvik ediyor.
Belge bağlayıcı değildir ve navigasyon için Mercator'u yasaklamaz. Sadece çarpıtmaların algıyı etkileyebileceği yerlerde eşit alanlı haritaları önerir.
Togo Dışişleri Bakanı Robert Dussey oylamadan önce şunları söyledi: "Adil bir dünya adil bir haritayla başlar."
Bu neden önemli?
Çünkü çoğumuz dünya haritasını ilk kez okulda görüyoruz.
Ve eğer bir çocuk yıllarca Avrupa ve Kuzey Amerika'nın devasa, Afrika'nın ise nispeten küçük göründüğü bir görüntüye bakarsa, bu farklı bölgelerin dünyadaki ölçeği, etkisi ve yeri hakkında farkında olmadan bir algı oluşturur.
Girişimin destekçileri, haritadaki çarpıtmaların sadece bir coğrafya meselesi olmadığını düşünüyor.
Bu bir algı meselesi.
Togo Dışişleri Bakanı Robert Dussey oylamadan önce bunu çok özlü bir şekilde ifade etti:
"Adil bir dünya adil bir haritayla başlar."
Afrika uzun zamandır değişim istiyor
Afrika Birliği, daha doğru eşit alanlı haritalara geçişi daha 2026 yılının Şubat ayında desteklemişti.
Şimdi bu fikir BM Genel Kurulu düzeyinde destek buldu.
Togo, yıl sonuna kadar okul materyallerinde yeni projeksiyonu kullanmaya başlamak istediğini açıkladı.
Fransa da resmi ve eğitim materyallerinde daha doğru eşit alanlı dünya görüntülerine geçişi destekledi.
ABD neden karşı oy kullandı?
ABD temsilcisi kararı "ideolojik bir gündemin" parçası ve dünyanın ve refahın gerçek sorunlarından bir sapma olarak nitelendirdi.
Ancak kararın destekçileri buna basitçe yanıt veriyor: Dünya haritası da bir dildir.
Ve eğer bu dil bazı bölgelerin ölçeğini çarpıtıyor ve diğerlerini abartıyorsa, zamanla bu sadece coğrafyayı değil, düşünceyi de etkilemeye başlar.
Ve Avrupa çekimser kaldı
"Lehte" — çoğu Avrupa ülkesi, dahil Fransa, Birleşik Krallık, Almanya, İtalya, İspanya, Polonya ve neredeyse diğer tüm Avrupa.
Çekimser kaldılar altı ülke: Estonya, Gürcistan, Litvanya, Moldova, Sırbistan ve Ukrayna.
Neden, daha doğru bir harita fikrinin kendisi değil, Equal Earth'in belirli sürümlerinin geçici olarak işgal edilmiş Ukrayna topraklarını nasıl gösterebileceğiydi.
Yani tartışma kıtaların boyutları etrafında değil, siyasi sınırların doğruluğu etrafında ortaya çıktı.
Karşı Avrupa ülkelerinden kimse yoktu — tek oy "karşı" verildi ABD.
Avrupa genel olarak kararı destekledi, istisna altı çekimser ülkeydi.
Harita sadece bir resim değildir
Görünüşe göre mesele sadece bir okul atlası.
Ama aslında harita, insanın gezegeni görmeyi öğrendiği ilk yollardan biridir.
Ve eğer oranları çarpıtılmışsa, hangi ülkelerin "büyük", hangilerinin "küçük", hangilerinin "merkezi" ve hangilerinin ikinci sınıf olduğu hissi de onunla birlikte çarpıtılabilir.
Bu nedenle mevcut BM kararı yeni haritacılıkla ilgili değil.
Bu, dünyaya biraz daha doğru bakma girişimiyle ilgili.
Ve belki de yüzyıllardır ilk kez - alışılmış optik yanılsama olmadan.
Çocukluğumuzdan beri gördüğümüz haritalar, kıtaların dünyadaki yeri hakkındaki algımızı nasıl şekillendiriyor?
Karar, çarpıtılmış görüntülerin ekvator bölgelerinin önemini küçümseyebileceğini vurguluyor. Projenin destekçileri, eğitim materyallerindeki ve dijital haritalardaki değişikliklerin bu algıları kademeli olarak düzelteceğini umuyor.
Togo, Equal Earth'ü yıl sonuna kadar okullarda uygulamayı planlıyor. Fransa da materyallerinde Mercator'u kullanmaktan vazgeçme niyetini açıkladı.
