Kanadalı şirket Open Star Technologies, bir dipol füzyon tesisi prototipinde süper iletken bir mıknatısın ilk kez başarıyla havaya kaldırıldığını duyurdu. Yaklaşık 100 kg ağırlığındaki mıknatıs, herhangi bir mekanik destek olmaksızın vakum odasında havaya kaldırılarak stabilize edildi; bu durum video kayıtları ve sensör verileriyle de teyit edildi.
Deney aşamasından enerji şebekesine uzanan sürecin henüz en başında yer alan bu çalışma, laboratuvar düzeyinde bir gösterim niteliği taşıyor. MIT'deki LDX gibi benzer tesislerdeki daha önceki levitasyon girişimleri, manyetik alanı korumak için ciddi miktarda enerji sarfiyatı gerektiriyordu. Bu projede ise ekip, yüksek sıcaklıklı süper iletkenler ve aktif stabilizasyon sistemi kullanarak enerji tüketimini öncüllerine kıyasla %30 oranında azalttı.
Mevcut sonuç ile pratik bir nükleer füzyon reaktörü arasında hâlâ çözülmemiş pek çok engel bulunuyor. 10 keV üzerindeki sıcaklıklarda istikrarlı bir plazma hapsinin sağlanması, duvarlardaki ısının tahliye edilmesi ve birden büyük bir Q faktörüne ulaşılması hayati önem taşıyor. Sistemin endüstriyel boyutlara taşınması ise malzeme yorulması ve kriyojenik ekipman maliyetleri gibi sorunların aşılmasını gerektirecektir.
Çalışma prensibi, Dünya'nın manyetik alanına benzer bir manyetik dipol oluşturulmasına dayanıyor. Plazma, kuvvet çizgilerinin kapalı döngüler oluşturduğu bir tuzakta tutularak parçacıkların oda duvarlarına sızması en aza indiriliyor. Levitasyon teknolojisi, alan simetrisini bozabilecek ve istikrarsızlıklara yol açabilecek mekanik desteklerin ortadan kaldırılmasını sağlıyor.
Elde edilen bu başarı dipol füzyon konseptini ileri taşısa da ticari kullanım için öngörülen gerçekçi takvimi değiştirmiyor. Uzmanlar, kesintisiz finansman sağlanması durumunda net enerji üretiminin gösterilmesine en az on yıl olduğunu tahmin ediyor. Sektör açısından bu gelişme, manyetik hapsetmeye yönelik alternatif yaklaşımlardan birinin uygulanabilirliğini kanıtlasa da laboratuvar başarıları ile şebeke ölçekli enerji üretimi arasındaki mesafeyi henüz kapatmış değil.
Gelecek deneyler, bu yöntemin ekonomik göstergeler açısından tokamaklarla rekabet edip edemeyeceğini ortaya koyacak.
