Kanadyjska firma Open Star Technologies poinformowała o pierwszej udanej lewitacji magnesu nadprzewodzącego w prototypie urządzenia do syntezy dipolowej. Magnes o masie około 100 kg został uniesiony i ustabilizowany w komorze próżniowej bez żadnego mechanicznego wsparcia, co potwierdzają nagrania wideo oraz dane z czujników.
Jest to demonstracja laboratoryjna na bardzo wczesnym etapie drogi od eksperymentu do systemu energetycznego. Poprzednie próby lewitacji w podobnych instalacjach, takich jak LDX w MIT, wymagały ogromnych nakładów energii na podtrzymanie pola. W tym przypadku zespół wykorzystał wysokotemperaturowe nadprzewodniki oraz system aktywnej stabilizacji, redukując zużycie energii o 30% w porównaniu z poprzednikami.
Pomiędzy tym osiągnięciem a praktycznym reaktorem termojądrowym pozostaje jednak wiele nierozwiązanych problemów. Konieczne jest uzyskanie stabilnego utrzymania plazmy w temperaturach powyżej 10 keV, zapewnienie odprowadzania ciepła ze ścianek oraz osiągnięcie współczynnika Q większego niż jeden. Skalowanie do rozmiarów przemysłowych będzie wymagało rozwiązania kwestii zmęczenia materiałów oraz wysokich kosztów urządzeń kriogenicznych.
Zasada działania opiera się na wytworzeniu dipola magnetycznego, analogicznego do ziemskiego pola magnetycznego. Plazma jest utrzymywana w pułapce, w której linie sił tworzą zamknięte pętle, co minimalizuje straty cząstek na ściankach komory. Lewitacja eliminuje podpory mechaniczne, które mogłyby zaburzać symetrię pola i wywoływać niestabilności.
Uzyskany wynik promuje koncepcję syntezy dipolowej, ale nie zmienia realistycznych ram czasowych jej komercyjnego zastosowania. Według szacunków ekspertów do demonstracji dodatniego bilansu energetycznego minie co najmniej dziesięć lat, pod warunkiem stabilnego finansowania. Dla branży jest to potwierdzenie żywotności jednego z alternatywnych podejść do magnetycznego uwięzienia plazmy, jednak nie niweluje to dystansu dzielącego sukcesy laboratoryjne od generacji sieciowej.
Dalsze eksperymenty pokażą, czy ten schemat jest w stanie konkurować z tokamakami pod względem wskaźników ekonomicznych.
