Süper dünyalar ve mini neptünler boyut olarak birbirine benzese de, yörünge geçmişleri birbirlerinden radikal biçimde ayrışıyor. Çinli gökbilimciler, bu gezegenlerin tamamen farklı evrimsel yollar izlediğini kanıtladı.
Çin Bilimler Akademisi Ulusal Astronomi Gözlemevi'nden bir grup araştırmacı; LAMOST teleskobu, Gaia uydusu ve Kepler uzay teleskobundan elde edilen devasa veri kitlelerini inceledi. Bulgular, 17 Haziran 2026 tarihinde Science dergisinde paylaşıldı. Ağırlıklı olarak kaya ve demirden oluşan süper dünyaların, kaotik sistemlerin "sağ kalanları" olduğu ortaya çıktı: Yörüngeleri başlangıçta kütleçekimsel etkileşimler ve çarpışmalarla oldukça eliptik bir hal almış, sonrasında ise gelgit kuvvetlerinin etkisiyle hızla daireselleşmiştir.
Kalın gaz katmanlarıyla çevrili mini neptünler ise bunun aksine oldukça dingin bir gelişim sergiledi. Yörüngeleri sarsıcı olaylar yaşanmadan yavaş ve pürüzsüzce evrilirken, dışmerkezlik kademeli olarak dış bölgelerden içe doğru aktarıldı. Çalışmanın yazışmalardan sorumlu yazarı Xia Jiwei, "Süper dünyalar ve mini neptünler benzer görünse de aslında bambaşka 'karakterlere' sahipler," açıklamasında bulundu.
Yapılan keşif, gezegen sistemlerinin oluşumuna dair bakış açısını temelden değiştiriyor: Artık benzer yarıçapa sahip dünyaların mutlaka aynı kökenden gelmesi gerekmediği netleşmiş durumda. Yörüngelerin dinamik geçmişi, bu dünyaların tam olarak nasıl var olduğunu ve bugüne ulaştığını anlamak için kilit bir önem taşıyor.
LAMOST, Gaia ve Kepler verileri, bu iki nüfusun yörünge periyodu ve dışmerkezlik oranına göre ayrıştırılmasına olanak tanıdı. Bu sonuçlar, söz konusu gezegenlerin birbirinden bağımsız gelişim süreçlerine dair istatistiksel açıdan ilk güvenilir kanıtı teşkil ediyor.
