W wodach rzeki Indus, gdzie nurt niesie mętne wody przez równiny Pendżabu, żyje rzadki delfin indusowy – stworzenie prawie ślepe od urodzenia, które orientuje się za pomocą echolokacji w mętnej toni. Niedawno rząd Pendżabu oficjalnie utworzył rezerwat Panjnad – pierwszy w prowincji, poświęcony specjalnie ochronie tego gatunku. Odcinek rzeki o długości około 200 kilometrów, obejmujący miejsce zbiegu pięciu rzek, otrzymał status obszaru chronionego.
Delfin indusowy (Platanista minor), znany lokalnym mieszkańcom jako bhulan, to jeden z najrzadszych słodkowodnych delfinów na świecie. Według szacunków specjalistów na wolności pozostało około dwóch tysięcy osobników. W ciągu ostatnich stu lat zasięg występowania gatunku zmniejszył się o około 80 procent z powodu budowy urządzeń irygacyjnych, które podzieliły rzekę na izolowane odcinki i zmieniły jej hydrologię.
Nowy rezerwat obejmuje kluczową strefę bytowania w Pendżabie, gdzie według danych WWF-Pakistan skupia się około 660 delfinów – prawie dwie trzecie populacji prowincji. Chroniony odcinek łączy się z już istniejącym obszarem w prowincji Sindh, tworząc ciągły łańcuch chronionego środowiska o długości około 400 kilometrów. Pozwala to zwierzętom swobodniej się przemieszczać i zmniejsza ryzyko fragmentacji populacji.
Oprócz delfinów pod ochroną znajduje się cały ekosystem rzeczny: ryby, ptaki i inne stworzenia, od których zależy dobrobyt lokalnych społeczności. Zanieczyszczenie, nielegalne połowy i zmiany przepływu wody pozostają poważnymi zagrożeniami, jednak status prawny rezerwatu daje narzędzia do monitorowania i ograniczania szkodliwych praktyk.
Tworzenie takich obszarów pokazuje, jak ukierunkowane działania na poziomie prowincji mogą uzupełniać krajowe wysiłki na rzecz ochrony bioróżnorodności. Rzeka Indus to nie tylko arteria wodna, ale złożony system, w którym los jednego gatunku jest ściśle powiązany z życiem tysięcy innych organizmów i ludzi zależnych od jej zasobów.
Ochrona kluczowych odcinków rzeki pomaga zachować nie tylko rzadkie zwierzęta, ale także stabilność całego środowiska wodnego dla przyszłych pokoleń.
