Voordat we de namen van de noten kennen, kunnen we ons al verwonderen over klank.
Een lepel raakt een kopje aan — en er ontstaat een klein klokje. Een stem weerkaatst tegen de muur. Water antwoordt op de beweging van een handpalm. Een kind herhaalt, luistert, probeert opnieuw. In dat ogenblik is de wereld vol instrumenten, en muziek begint met nieuwsgierigheid.
In de muzikale ruimte GAYA ONE klinkt vandaag Venetië — een stad die uitnodigt om die openheid opnieuw te herinneren.
Van 10 tot 24 oktober 2026 vindt hier plaats het 70e Internationale Festival voor Hedendaagse Muziek Biennale Musica. De naam ervan is A Child of Sound, „Kind van de klank”. De artistiek leider, componist Caterina Barbieri, nodigt uit om te luisteren met de vrijheid waarmee een kind voor het eerst het onbekende ontmoet.
Muziek begint met nieuwsgierigheid
Aan de basis van het festival ligt de gedachte van een luisteren dat vrij is van vooraf klaargelegde verwachtingen.
We zijn gewend snel te bepalen: dit is klassiek, dit is elektronica, dit is bekend, en dat is vreemd. Maar soms verschijnt het etiket eerder dan de ervaring zelf. We hebben al besloten wat we voor ons hebben, terwijl we nog niet de kans hebben gehad om echt te luisteren.
Barbieri stelt voor om even te blijven stilstaan bij dat eerste ogenblik van de ontmoeting. In haar curatoriële opzet wordt de kindertijd een beeld van creatieve openheid — het vermogen om klank te onderzoeken zonder van haar te eisen dat ze onmiddellijk aan bekende regels voldoet.
Het is een uitnodiging om de ervaring te laten gebeuren. Een ongewone klankkleur te horen. Een lange noot te volgen. Te voelen hoe enkele stemmen de ruimte tussen mensen veranderen.
Citer, kalimba en de vreugde van het lachen
Een van de warmste lijnen van het programma is verbonden met de Amerikaanse musicus Laraaji, bekend van zijn werk met ambient en de elektrische citer.
Voor de opening van het festival was een wereldpremière aangekondigd Alignment. In de beschrijving ervan komen een citer, kalimba, stem, klaviersynthesizer, natuurlijke geluidsloops en zachte percussie voor. De uitvoering is gebaseerd op improvisatie en aandachtige aanwezigheid; luisteraars wordt voorgesteld om het zittend of liggend te ondergaan, ook met gesloten ogen.
Een dergelijk format verandert het gebaar van het luisteren zelf. Men kan zich gemakkelijker nestelen en de aandacht laten volgen wat het geluid doet — bij zijn verschijnen, beweging en geleidelijke oplossen.
De deelname van Laraaji omvat ook een workshop meditatief lachen. Naast de concentratie staat hier de vreugde: de stem bevrijdt zich van de noodzaak iets belangrijks te zeggen en krijgt de mogelijkheid om eenvoudigweg te klinken.
Wanneer verschillende tradities samen componeren
Een andere kant van het festival wordt onthuld door een nieuw werk dat verenigt Lira Pramuk, Mohammad Reza Mortazavi en El-Ghazouli.
De vocale praktijk van Pramuk ontmoet de Perzische percussie van Mortazavi, en El-Ghazouli brengt het geluid van de Marokkaanse sintir, de Slowaakse fujara en elektronica binnen. Het project is aangekondigd als een wereldpremière, in opdracht van de biënnale gecreëerd.
Hier is juist de ruimte van de ontmoeting interessant. Achter elk instrument schuilen vaardigheden, herinneringen, een culturele omgeving en het persoonlijke pad van de uitvoerder. Samenwerking stelt deze verschillen in staat een bron van nieuwe muzikale verhoudingen te worden.
De stem kan de beweging van de slaginstrumenten opvangen. De elektronische laag — het ademen van een akoestisch instrument voortzetten. Een vertrouwd timbre krijgt een onverwachte gesprekspartner, en er ontstaat een werk dat juist dankzij deze ontmoeting mogelijk is.
Een plek waar men kan spelen en luisteren
Het festival treedt buiten het concertrooster.
Arcadia is bedacht als een klankpodium voor experimenten. Origine, gelegen in het Arsenaal, — als een ruimte van aandachtig luisteren, ontmoetingen en uitwisseling, met concerten, luistersessies en vertoningen.
Deze formats delen een gemeenschappelijke waarde: ze geven het geluid tijd en ruimte.
Je kunt met nieuwsgierigheid komen, blijven hangen, je eigen reactie opmerken. Horen hoe de waarneming verandert naast andere mensen. Ontdekken dat de stilte tussen de gebeurtenissen ook deelneemt aan de muzikale ervaring.
Wat we kunnen meenemen
Het kind van het geluid — een mooi beeld, ook voor het dagelijks leven.
Op een wandeling kun je even je koptelefoon opzij leggen en luisteren naar wat er al gebeurt. Thuis — één noot aanhouden en opmerken hoe de kamer antwoordt. In een bekend lied — een instrument kiezen waar je voorheen bijna nooit op lette.
Dit zijn kleine manieren om het gehoor zijn nieuwsgierigheid terug te geven.
Muziek geeft ons de mogelijkheid om de wereld opnieuw te ontmoeten: door adem, beweging, aandacht, door een stem die niet op de onze lijkt. En in elke zulke ontmoeting kan een nieuwe samenklank ontstaan.
Misschien is de vreugde van het eerste luisteren nooit verdwenen. Ze wacht op het moment waarop we het geluid opnieuw ons laten verwonderen.
