Don Pettit, een ervaren NASA-astronaut met bijna zeshonderd dagen in de ruimte op zijn naam, heeft recentelijk toegang gekregen tot alle 1,2 miljoen ruwe bestanden van zijn meest recente expeditie naar het Internationale Ruimtestation (ISS). Tussen deze enorme hoeveelheid data bevindt zich een opmerkelijke foto van de Melkweg, vastgelegd vanuit de Cupola van het station met een Nikon Z9-camera en een Arri Zeiss 15mm-objectief. Op deze specifieke afbeelding lijken de sterren volkomen stil te staan, alsof het ruimtestation roerloos in de uitgestrektheid van de ruimte zweeft. De werkelijkheid is echter heel anders: het ISS raast met een snelheid van ongeveer 27.000 kilometer per uur door de ruimte en draait voortdurend om zijn as, zodat één zijde altijd gericht blijft op de aarde.
Star trails above and below Madagascar, photographed together from the ISS and Earth in collaboration with National Geographic's @BabakTafreshi.
Deze constante oriëntatie van het ruimtestation vormt een uitdaging voor astrofotografie, aangezien lange belichtingstijden normaal gesproken resulteren in uitgesmeerde sterrensporen. Op aarde compenseren conventionele equatoriale montering de dagelijkse rotatie van onze planeet. Pettit realiseerde zich echter dat voor een object in een baan om de aarde een fundamenteel andere oplossing nodig was: een volgsysteem dat elke 90 minuten een volledige omwenteling maakt. Dit innovatieve apparaat werd ontwikkeld en vervaardigd aan het Rochester Institute of Technology (RIT). Het is een volledig mechanische constructie, gemaakt van aluminium, uitgerust met een veer en een tandwieloverbrenging met een verhouding van 60 op 90. Het ontbreken van enige elektronica was een bewuste keuze, waardoor de strenge NASA-regels voor elektrische vrachtsystemen konden worden omzeild.
Na afloop van Expeditie 72 keerde dit ingenieuze instrument veilig terug naar de aarde en wordt het momenteel voorbereid op een tentoonstelling bij RIT. Pettit herinnert zich een vergelijkbare, zelfgemaakte tracker van Expeditie 6, die destijds tragisch genoeg samen met ander afval van het station in de atmosfeer verbrandde. Deze keer heeft het verhaal zich gelukkig heel anders ontvouwd, en het succes van de tracker van Expeditie 72 markeert een belangrijke vooruitgang in de orbitale astrofotografie.
De beelden die met behulp van dit unieke apparaat zijn vastgelegd, demonstreren op indrukwekkende wijze hoe dun de scheidslijn kan zijn tussen beweging en stilstand. Een belichting van tien seconden zonder de tracker resulteert in onscherpe, uitgesmeerde sterren, terwijl met de tracker de sterren als scherpe punten zichtbaar blijven. Later heeft Pettit zijn bevindingen gedeeld in een gezamenlijke publicatie met Babak Tafreshi, een gerenommeerd fotograaf van National Geographic. Hun werk toonde sterrensporen boven en onder Madagaskar, gelijktijdig vastgelegd vanuit een baan om de aarde en vanaf het aardoppervlak. Nog recenter heeft Pettit een timelapse vrijgegeven van een manoeuvre voor optimaal brandstofverbruik, waarbij het station zijn oriëntatie wijzigde boven de heldere lichten van Mediterrane steden.
Tijdens zijn deelname aan Expeditie 71 en 72 bracht Pettit in totaal 220 dagen in een baan om de aarde door, waarbij hij samen met zijn bemanning meer dan drieduizendvijfhonderd keer rond onze planeet cirkelde. Voor hem is fotografie meer dan alleen het vastleggen van beelden; het is een krachtig middel om te laten zien hoe ons thuis er vanuit de ruimte uitziet en om ons eraan te herinneren dat de kosmos dichterbij is dan we vaak denken. De mechanische tracker, die zo cruciaal was om de sterren in hun spoor te houden, wordt nu zelf een integraal onderdeel van de geschiedenis van de ruimtevaart en de astrofotografie.
