In het Phoenix Park in Dublin, dat jaarlijks ongeveer tien miljoen bezoekers trekt, zijn damherten (Dama dama) gewend geraakt aan het naderen van mensen in de hoop op een traktatie. Wat begon als een onschuldig verlangen om een dier te voeren, is uitgegroeid tot een persistent probleem: de herten bedelen nu om voedsel, zelfs bij mensen die niets hebben, wat het risico op de verspreiding van ziekten, agressie en verkeersongevallen vergroot.
Een zevenjarig onderzoek, uitgevoerd in het park van 2018 tot 2024, heeft aangetoond hoe moeilijk het is om menselijk gedrag te veranderen. Wetenschappers testten drie verschillende campagnes om het voeren te verminderen. De eerste, in 2019, vertrouwde op borden, posters en versterkte rangerpatrouilles – en resulteerde in een merkbare afname van gevallen. Echter, in 2020 verstoorde de pandemie alle plannen, en in 2021 verminderden sociale media en brieven aan "Herten-Santa" de bezoekersactiviteit slechts tijdelijk.
Tegen 2022 was het voerniveau niet alleen teruggekeerd naar het oorspronkelijke niveau, maar overtrof het dit zelfs. De meest uitgebreide campagne van 2024, waarvoor zeven keer zoveel middelen werden ingezet en die televisie, radio en beroemdheden betrok, had helemaal geen effect. Mensen leken de borden niet meer op te merken, en buitenlandse toeristen werden niet bereikt door lokale berichten op sociale media.
Het onderzoek bracht ook andere redenen voor het falen aan het licht: sommige populaire internetpagina's moedigden het voeren juist aan, en seizoensgebonden en dagelijkse piekbezoekersaantallen vielen samen met de grootste activiteit van mannelijke herten. De gegevens werden verzameld met twee onafhankelijke methoden – observatie van hertenkuddes in het weekend en regelmatige enquêtes gedurende het hele jaar, waardoor seizoenspatronen konden worden gevolgd.
De auteurs benadrukken: zonder constante, "altijd aan" informatie verliezen zelfs succesvolle maatregelen snel hun kracht. Ze raden aan om sociaal psychologen en marketeers te betrekken bij de ontwikkeling van campagnes, en ook om langdurige educatieve programma's voor de lokale bevolking te overwegen. Eenmalige acties veranderen, zo bleek, de diepgewortelde gewoonten niet.
Daarom vereist de bescherming van wilde dieren tegen onnodige menselijke tussenkomst geen eenmalige inspanningen, maar systematisch en continu werk.
